News Roundup

Lalaki, Patay sa Loob ng Lodging House sa Lanao del Sur Matapos Umano’y Pitong Beses na Makipagtalik sa Nobya
₱517 Milyong Panalo sa Online Gaming, Kinuwestiyon Dahil sa Umano’y “System Glitch”
Batang Aktor ng ‘Encantadia Chronicles: Sang’gre,’ Nasaksak sa Payatas; Apela para sa Blood Donors, Ipinanawagan
Indonesia, Naghahanda Laban sa Super El Niño; Pilipinas, Hinamon na Maglatag ng Mas Malawak na Plano sa Tubig at Agrikultura
Chinese Embassy, Tinawag na “Reckless and Irresponsible” ang Pagputol sa Komunikasyong Militar ng Pilipinas at China

LANAO DEL SUR — Nauwi sa trahedya ang umano’y matagal na pagtatalik ng isang lalaki at ng kaniyang nobya matapos itong biglang manghina at mahirapang huminga sa loob ng isang lodging house sa Lanao del Sur.

Kinilala ang lalaki sa alyas na “Sambortoy,” na umano’y nag-check in sa nasabing establisimyento kasama ang kaniyang nobya na kinilalang si “Melody.”

Batay sa salaysay ni Melody, bigla na lamang umanong nanghina ang katawan ni Sambortoy at nahirapang huminga matapos ang kanilang ikapitong round ng pagtatalik.

Agad umano niya itong isinugod sa ospital upang mabigyan ng agarang lunas. Gayunman, idineklara itong dead on arrival o wala nang buhay nang makarating sa pagamutan.

Kabilang sa mga pinaghihinalaang posibleng sanhi ng pagkamatay ang atake sa puso o stroke. Gayunman, wala pang opisyal na resulta ng pagsusuring medikal na nagpapatunay sa tunay na dahilan ng pagkamatay ng lalaki.

SA IBANG BALITA:

Sa ngayon, nananatiling hindi malinaw ang buong pangyayari. Kailangan pa ng karagdagang beripikasyon upang matukoy ang eksaktong sanhi ng pagkamatay ni Sambortoy.

Samantala, umani ng reaksiyon sa social media ang naiulat na insidente dahil sa hindi pangkaraniwang mga pangyayari bago ang pagkamatay ng lalaki.

Gayunman, mahalagang tandaan na hindi maaaring matukoy ang tunay na sanhi ng biglaang pagkamatay batay lamang sa salaysay ng mga nakasaksi. Kailangan pa rin ang wastong pagsusuring medikal upang makumpirma kung ano talaga ang nangyari.

Wala pang kumpirmadong pahayag mula sa mga awtoridad o opisyal na medikal na magbibigay-linaw sa tiyak na sanhi ng pagkamatay ng lalaki.

₱517 Milyong Panalo sa Online Gaming, Kinuwestiyon Dahil sa Umano’y “System Glitch”

Dalawang mananaya sa online gaming platforms ang nagreklamo matapos umano nilang hindi matanggap ang buong halagang ipinakita bilang kanilang panalo sa ArenaPlus at BingoPlus. Ayon sa kanilang mga salaysay, ipinaliwanag sa kanila na posibleng nagkaroon ng system glitch o aberya sa sistema na nakaapekto sa naitalang mga panalo.

Batay sa ulat, tinatayang ₱517 milyon ang panalong ipinakita sa isang gaming account sa ArenaPlus noong Marso 2025. Gayunman, matapos ang ilang buwang pakikipag-ugnayan sa customer service, ipinaalam umano sa mananaya na maaaring resulta lamang ng aberya sa sistema ang naturang halaga.

Ayon sa reklamo, hiniling din umano sa mananaya na lumagda sa isang waiver na nagsasaad na wala na siyang karagdagang habol sa kompanya. Sa huli, ₱300,000 lamang umano ang ibinalik sa kaniyang gaming account.

Samantala, isa pang mananaya ang nag-ulat na nakakuha siya ng tinatayang ₱3.4 milyon na panalo sa BingoPlus noong Mayo 2025. Nakapag-withdraw umano siya ng ₱80,000 bago tuluyang naging zero ang natitirang balanse sa kaniyang account.

Ipinaliwanag din umano sa ikalawang mananaya na maaaring dulot ng system glitch ang naitalang panalo. Matapos ang umano’y pagpirma sa isang waiver, ₱1.3 milyon lamang ang ibinalik sa kaniyang account.

SA IBANG BALITA:

Kapwa iginiit ng dalawang mananaya na nakaramdam sila ng pressure na lumagda sa mga waiver upang matanggap ang mas mababang halagang ibinabalik sa kanilang mga account.

Dahil dito, umusbong ang mga katanungan tungkol sa proseso ng paghawak sa mga panalo, pagpapatupad ng mga patakaran sa online gaming, at proteksiyon sa mga karapatan ng mga mananaya.

Samantala, iniimbestigahan na umano ng Philippine Amusement and Gaming Corporation (PAGCOR) ang mga reklamong inihain kaugnay ng insidente. Ayon sa ahensiya, maglalabas ito ng pahayag matapos makumpleto ang imbestigasyon.

Sa ngayon, wala pang pinal na resulta ng imbestigasyon na magpapatunay kung nagkaroon nga ng teknikal na aberya at kung naaayon sa mga umiiral na patakaran ang naging paghawak sa mga reklamong ito.

Nananatiling mahalaga ang resulta ng imbestigasyon upang malinawan ang mga pangyayari at matukoy kung may paglabag na naganap sa pagproseso ng mga iniulat na panalo.

Batang Aktor ng ‘Encantadia Chronicles: Sang’gre,’ Nasaksak sa Payatas; Apela para sa Blood Donors, Ipinanawagan

QUEZON CITY — Nanawagan ng tulong ang pamilya ng batang aktor na si Angelo Teves matapos umano siyang masaksak sa Barangay Payatas B, na nagdulot ng malubhang pinsala sa kaniyang tiyan at bituka.

Kilala si Angelo sa pagganap bilang Batang Adamus sa Encantadia Chronicles: Sang’gre. Ayon sa panawagan ng kaniyang pamilya, nagtamo siya ng saksak sa tiyan na nagresulta umano sa internal bleeding o pagdurugo sa loob ng katawan, gayundin sa pinsala sa kaniyang bituka.

Dahil sa tindi ng kaniyang kondisyon, nangangailangan umano ang batang aktor ng agarang gamutan at walong blood donor na may blood type A upang makatulong sa kaniyang pangangailangang medikal.

Dahil dito, humihingi ng tulong ang kaniyang pamilya sa publiko upang makahanap ng mga kwalipikadong donor sa lalong madaling panahon. Nanawagan din sila sa mga netizen na ibahagi ang impormasyon upang mas maraming tao ang makarinig sa kanilang apela.

SA IBANG BALITA:

Sa gitna ng pinagdaraanan ng pamilya, malaking tulong ang anumang beripikadong impormasyon na maaaring maghatid sa kanila sa mga angkop na blood donor.

Para sa mga nais tumulong, hinihikayat na direktang makipag-ugnayan sa pamilya o sa itinalagang ospital upang makumpirma ang kasalukuyang pangangailangan, mga detalye ng donasyon, at iba pang kinakailangang impormasyon.

Umaasa ang pamilya na sa pamamagitan ng sama-samang pagtutulungan ng publiko, agad silang makakahanap ng mga donor na makatutulong sa patuloy na gamutan ni Angelo.

Indonesia, Naghahanda Laban sa Super El Niño; Pilipinas, Hinamon na Maglatag ng Mas Malawak na Plano sa Tubig at Agrikultura

Habang iniuulat ang mga hakbang ng Indonesia upang palakasin ang suplay ng tubig at protektahan ang sektor ng agrikultura laban sa matinding tagtuyot, umuusbong ang panawagan para sa mas malinaw, komprehensibo, at pangmatagalang paghahanda ng Pilipinas sa posibleng epekto ng Super El Niño.

Muling nabuksan ang usapin tungkol sa kahandaan ng pamahalaan sa matinding tagtuyot matapos ikumpara sa social media ang mga hakbang na iniuugnay sa Indonesia at ang mga paalalang natatanggap ng mga Pilipino tungkol sa pagtitipid at pag-iipon ng tubig.

Sa gitna ng pangambang maaaring maapektuhan ang suplay ng tubig, produksyon ng pagkain, at kabuhayan ng mga magsasaka, iginiit ng mga kritiko na hindi dapat iasa sa indibidwal na diskarte ng mga mamamayan ang paghahanda sa isang krisis na maaaring makaapekto sa malalaking komunidad.

Bagama’t makatutulong ang pag-iipon ng tubig-ulan at maingat na paggamit ng tubig sa bawat tahanan, nananatili ang tanong kung sapat ba ang ganitong mga hakbang kung walang kasabay na malawakang paghahanda sa imprastraktura, irigasyon, at seguridad sa pagkain.

Indonesia, iniulat na nagpapalakas ng paghahanda sa tagtuyot

Sa mga impormasyong kumakalat tungkol sa paghahanda ng Indonesia, kabilang sa mga binanggit na hakbang ang pamamahagi ng humigit-kumulang 100,000 water pump, rehabilitasyon ng halos 900,000 ektarya ng mga sistema ng irigasyon, at paggamit ng mga binhing mas matibay sa tagtuyot.

Iniulat din sa naturang paghahambing ang pagpapalakas ng koordinasyon upang maiwasan at makontrol ang mga sunog sa kagubatan at mga lupain, na maaaring lumala kapag matindi ang init at kulang ang pag-ulan.

Mahalaga ang mga ganitong hakbang dahil direktang nakaaapekto ang kakulangan ng tubig sa produksyon ng agrikultura. Kapag natuyo ang mga irigasyon, maaaring mabawasan ang lawak ng lupang kayang tamnan, maantala ang pagtatanim, at bumaba ang ani ng mga magsasaka.

Samantala, ang paggamit ng mga binhing mas kayang makayanan ang kakulangan ng tubig ay maaaring makatulong upang mabawasan ang panganib sa pananim, bagama’t nakadepende pa rin ang resulta sa uri ng pananim, tindi ng tagtuyot, at iba pang kondisyon sa bukid.

Gayunman, ang mga bilang at hakbang na binanggit sa social media ay nangangailangan pa rin ng beripikasyon mula sa mga opisyal na ulat upang matukoy ang lawak ng implementasyon ng mga ito at kung gaano kalaki ang naging epekto sa paghahanda ng Indonesia.

Sa kabila nito, malinaw ang prinsipyong itinutulak ng mga naghahambing sa dalawang bansa: mas mainam na maghanda bago pa lumala ang krisis kaysa umasa lamang sa mga agarang hakbang kapag nararanasan na ng mga mamamayan ang matinding kakulangan ng tubig.

Pilipinas, hinaharap ang hamon sa suplay ng tubig at agrikultura

Sa Pilipinas, kabilang sa mga pangunahing alalahanin tuwing may banta ng El Niño ang pagbaba ng antas ng tubig sa mga dam, pagkatuyo ng mga sakahan, kakulangan sa irigasyon, at posibleng pagtaas ng presyo ng ilang pangunahing bilihin.

Malaki ang epekto ng matinding tagtuyot sa mga lalawigang umaasa sa agrikultura bilang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan. Kapag kulang ang tubig para sa palay, mais, gulay, at iba pang pananim, maaaring bumaba ang produksyon at lumiit ang kita ng mga magsasaka.

Hindi rin ligtas sa epekto ng tagtuyot ang mga pamilyang naninirahan sa mga lugar na madalas nang makaranas ng kakulangan sa tubig kahit wala pang El Niño. Para sa kanila, ang dagdag na panahon ng matinding init at kawalan ng ulan ay maaaring mangahulugan ng mas mahabang pila sa mga pinagkukunan ng tubig, dagdag na gastusin, at mas malaking hamon sa pang-araw-araw na pamumuhay.

Sa ganitong sitwasyon, mahalagang malinaw sa publiko kung ano ang mga nakahandang hakbang ng pamahalaan upang matiyak ang tuloy-tuloy na suplay ng tubig, mapanatili ang produksyon ng pagkain, at matulungan ang mga sektor na pinakamalubhang maaapektuhan.

Kabilang sa mga hakbang na maaaring pagtuunan ng pansin ang pagkukumpuni ng mga tumatagas na linya ng tubig, rehabilitasyon ng mga kanal at irigasyon, pagpapalakas ng mga pasilidad para sa pag-iimbak ng tubig, at pagbibigay ng angkop na suporta sa mga magsasaka bago pa tuluyang masira ang kanilang mga pananim.

Sapat ba ang pag-iipon ng tubig-ulan?

Ang paglalagay ng mga lalagyan o balde upang makaipon ng tubig-ulan ay isang praktikal na paraan upang makatipid at magkaroon ng karagdagang reserba ng tubig ang isang tahanan. Maaari itong makatulong sa pagdidilig ng mga halaman, paglilinis, at iba pang gawaing hindi nangangailangan ng malinis na inuming tubig.

Gayunman, may malinaw na limitasyon ang ganitong pamamaraan.

Una, nakadepende ang pag-iipon ng tubig-ulan sa dami at dalas ng pag-ulan. Kung matagal na walang ulan, walang sapat na tubig na maiipon ang mga lalagyan. Ikalawa, limitado ang kapasidad ng mga balde at maliliit na tangke, kaya hindi ito sapat upang tugunan ang pangangailangan ng malalaking pamilya o komunidad sa mahabang panahon.

Ikatlo, hindi maaaring basta gamitin bilang inumin ang naipong tubig-ulan nang walang angkop na pagproseso at pagtiyak sa kaligtasan nito.

Higit sa lahat, hindi kayang palitan ng mga balde ang maayos na sistema ng suplay ng tubig, mga reservoir, malawakang irigasyon, at iba pang imprastrakturang kailangan upang matugunan ang pangangailangan ng milyun-milyong mamamayan.

Dahil dito, hindi dapat ituring na pangunahing solusyon sa isang malawakang krisis sa tubig ang pag-iipon lamang ng ulan sa mga tahanan. Mas makabuluhan ito bilang karagdagang hakbang na sinasabayan ng konkretong programa ng pamahalaan.

Mga magsasaka, kabilang sa mga sektor na nangangailangan ng agarang paghahanda

Isa sa pinakamalalaking hamon tuwing may matinding tagtuyot ang pagtiyak na may sapat na tubig ang mga sakahan.

READ OTHER ARTICLES:

Kapag kulang ang irigasyon, maaaring mapilitan ang mga magsasaka na bawasan ang lawak ng kanilang pagtatanim o ipagpaliban ang pagsasaka. Sa ilang pagkakataon, maaari ring masayang ang puhunan sa binhi, pataba, at paggawa kapag hindi nakatanggap ng sapat na tubig ang mga pananim.

Ang epekto nito ay hindi lamang nararamdaman ng mga magsasaka. Kapag bumaba ang produksyon ng mga pangunahing produktong agrikultural, maaari ring maapektuhan ang suplay sa mga pamilihan at ang presyo ng pagkain.

Dahil dito, mahalagang magkaroon ng malinaw na plano para sa pamamahagi ng tubig sa mga sakahan, pagkukumpuni ng mga irigasyon, at pagbibigay ng impormasyon sa mga magsasaka tungkol sa inaasahang kondisyon ng panahon.

Maaari ring pag-aralan ang paggamit ng mga pananim na mas angkop sa limitadong suplay ng tubig, mas mahusay na pamamaraan ng patubig, at mga alternatibong iskedyul ng pagtatanim batay sa mga lokal na kondisyon.

Kasabay nito, kailangan ng mga mekanismo ng tulong para sa mga magsasakang maaaring mawalan ng kita, kabilang ang angkop na suportang pinansiyal, teknikal na gabay, at iba pang programang makatutulong sa kanilang pagbangon.

Pamahalaan, inaasahang maglatag ng pangmatagalang solusyon

Hindi kayang pigilan ng sinumang pinuno ang natural na pagbuo ng El Niño. Gayunman, may kakayahan ang pamahalaan na bawasan ang epekto nito sa pamamagitan ng maagang pagpaplano, sapat na pondo, at maayos na pagpapatupad ng mga programang pang-imprastraktura at pang-agrikultura.

Kabilang sa mga dapat bigyang-pansin ang regular na pagsusuri sa antas ng tubig sa mga dam at reservoir, pagtukoy sa mga komunidad na mataas ang panganib ng kakulangan sa tubig, at pagbuo ng malinaw na sistema ng pamamahagi kapag bumaba ang suplay.

Mahalaga ring magkaroon ng koordinasyon sa pagitan ng mga pambansang ahensiya, lokal na pamahalaan, water utilities, at mga organisasyon ng mga magsasaka upang matiyak na hindi magkakahiwalay ang mga hakbang sa paghahanda.

Hindi sapat na may nakahandang plano sa papel. Dapat ding malaman ng publiko kung anong mga proyekto ang aktuwal nang naipatupad, gaano karaming komunidad ang saklaw ng mga ito, at kung anong tulong ang maaaring asahan ng mga mamamayan kapag lumala ang sitwasyon.

Mahalaga rin ang regular na pagbibigay ng impormasyon tungkol sa lagay ng panahon, inaasahang suplay ng tubig, at mga hakbang na dapat gawin ng bawat sektor. Sa ganitong paraan, mas makapaghahanda ang mga pamilya at negosyo nang hindi umaasa sa mga hindi beripikadong impormasyon.

Hindi dapat iasa sa mamamayan ang buong bigat ng krisis

Mahalaga ang pakikilahok ng bawat Pilipino sa pagtitipid ng tubig. Ang pag-aayos ng mga tagas, paggamit lamang ng kinakailangang dami ng tubig, at pag-iimbak nito nang ligtas ay mga hakbang na makatutulong sa panahon ng kakulangan.

Ngunit may pagkakaiba ang paghikayat sa mamamayan na magtipid at ang pag-asa na ang kanilang sariling diskarte ang sasagot sa isang problemang nangangailangan ng malawakang solusyon.

Hindi lahat ng pamilya ay may sapat na espasyo para sa mga tangke ng tubig. Hindi rin lahat ng komunidad ay may maaasahang pinagkukunan ng tubig-ulan. At para sa mga magsasaka, hindi sapat ang ilang lalagyan ng tubig upang mapanatiling buhay ang malalawak na sakahan.

Kaya mahalagang maging malinaw ang papel ng pamahalaan: hindi lamang magbigay ng paalala, kundi tiyaking may mga sistemang kayang sumuporta sa mga mamamayan bago, habang, at pagkatapos ng matinding tagtuyot.

Ang mahalagang tanong: Gaano kahanda ang Pilipinas?

Ang paghahambing sa Indonesia ay nagsisilbing paalala na ang paghahanda sa posibleng krisis sa tubig ay nangangailangan ng higit pa sa mga simpleng hakbang sa tahanan. Gayunman, kailangang suriin ang mga aktuwal na programa, badyet, at resulta ng bawat bansa bago masabing mas handa ang isa kaysa sa isa pa.

Para sa Pilipinas, ang mahalagang usapin ay kung may sapat na imprastraktura, pondo, at malinaw na plano upang maprotektahan ang suplay ng tubig at produksyon ng pagkain kung lumala ang tagtuyot.

May mga hakbang na kayang gawin ng bawat pamilya, ngunit may mga problemang nangangailangan ng sama-samang pagkilos at malawakang pamumuhunan.

Sa huli, maaaring makatulong ang isang balde upang makapag-ipon ng tubig para sa isang tahanan. Ngunit hindi nito kayang tugunan ang pangangailangan ng isang buong barangay, mapanatili ang irigasyon ng malalawak na sakahan, o tiyakin ang sapat na suplay ng pagkain sa bansa.

Ang tunay na paghahanda sa Super El Niño ay hindi lamang nasusukat sa dami ng tubig na kayang ipunin ng bawat pamilya, kundi sa kakayahan ng bansa na tiyaking may sapat, ligtas, at maaasahang suplay ng tubig para sa lahat.

Paalala: Ang mga bilang tungkol sa 100,000 water pump at halos 900,000 ektarya ng rehabilitadong irigasyon sa Indonesia ay dapat beripikahin sa mga opisyal na sanggunian bago ilathala bilang kumpirmadong datos. Gayundin, ang aktuwal na posibilidad, tindi, at panahon ng Super El Niño ay dapat ibatay sa pinakabagong opisyal na pagtataya ng mga ahensiya ng panahon.

Chinese Embassy, Tinawag na “Reckless and Irresponsible” ang Pagputol sa Komunikasyong Militar ng Pilipinas at China

MANILA, Philippines — Binatikos ng Chinese Embassy sa Maynila ang umano’y pagputol sa mga channel ng komunikasyong militar sa pagitan ng Pilipinas at China, at inilarawan ang hakbang bilang “reckless and irresponsible” o padalos-dalos at iresponsable.

Sa pahayag ng embahada, kinuwestiyon nito ang desisyong itigil ang komunikasyon sa pagitan ng dalawang militar habang, ayon dito, hindi naman hinaharap ang posibleng mga kahihinatnan ng isang armadong tunggalian sa pagitan ng dalawang bansa.

“Cutting off communication channels between the Philippine and Chinese militaries while refusing to face the potential consequences of a conflict between the two countries? In international politics, that’s called reckless and irresponsible,” ayon sa pahayag ng Chinese Embassy Manila.

Ipinapakita ng pahayag ang pagtutol ng Beijing sa hakbang na may kaugnayan sa komunikasyong militar, na mahalaga sa pagpapanatili ng ugnayan at pag-iwas sa posibleng hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng mga puwersang militar ng dalawang bansa.

DND, kinumpirma ang pagtigil sa komunikasyong militar
Nauna nang kinumpirma ng Department of National Defense (DND) na itinigil ang naturang komunikasyong militar kasunod ng pag-upo ni Defense Secretary Gilberto “Gibo” Teodoro Jr. sa puwesto noong 2023.

Ang usapin ay bahagi ng mas malawak na tensiyon sa ugnayang panseguridad ng Pilipinas at China, lalo na sa mga isyung may kinalaman sa West Philippine Sea at sa mga aktibidad ng dalawang bansa sa mga pinagtatalunang karagatan.

Sa ganitong kalagayan, nagiging mahalaga ang mga mekanismo ng komunikasyon upang maiparating ang mga hinaing, linawin ang mga insidente, at maiwasan ang mga aksiyong maaaring magpalala ng tensiyon.

Gayunman, ipinapakita ng magkakaibang pahayag ng dalawang panig na hindi lamang ang pagkakaroon ng komunikasyon ang usapin, kundi pati ang antas ng tiwala at ang mga kondisyong dapat matugunan upang maging epektibo ito.

AFP, nagpahayag ng suporta sa desisyon ni Teodoro
Samantala, nagpahayag ng suporta ang Armed Forces of the Philippines (AFP) sa desisyon ni Teodoro na suspindihin ang komunikasyong militar sa pagitan ng Pilipinas at China.

Ayon sa tagapagsalita ng AFP para sa West Philippine Sea, kailangang nakabatay sa tiwala sa isa’t isa, katapatan, at paggalang sa internasyonal na batas ang anumang mekanismo ng komunikasyon upang maging epektibo ito.

“For communication mechanisms to work they have to be anchored on mutual trust, sincerity and support for international law,” ayon sa pahayag ng tagapagsalita.

Ipinahihiwatig ng posisyong ito na para sa panig ng militar ng Pilipinas, hindi sapat ang pagkakaroon lamang ng bukas na linya ng komunikasyon kung walang matibay na pundasyon ng tiwala at paggalang sa mga umiiral na alituntunin sa internasyonal na komunidad.

Komunikasyon at tiwala, mahalaga sa pag-iwas sa sigalot
Sa gitna ng patuloy na tensiyon sa South China Sea, kabilang sa mga pangunahing hamon ng Pilipinas at China ang pagpapanatili ng katatagan at pag-iwas sa mga insidenteng maaaring mauwi sa mas malawak na komprontasyon.

Maaaring makatulong ang direktang komunikasyon sa pagitan ng mga militar upang mabilis na malinawan ang mga insidente sa dagat at maiwasan ang maling interpretasyon sa mga kilos ng magkabilang panig. Gayunman, nakadepende ang pagiging epektibo ng mga mekanismong ito sa kung paano ginagamit ang mga ito at kung may kahandaang makipag-ugnayan ang magkabilang panig.

Sa isang panig, binibigyang-diin ng Chinese Embassy ang panganib ng pagputol sa mga channel ng komunikasyon. Sa kabilang panig, iginiit ng AFP ang kahalagahan ng tiwala, katapatan, at paggalang sa internasyonal na batas bilang mga kundisyon para gumana ang mga naturang mekanismo.

Sa huli, nananatiling mahalagang usapin kung paano mapananatili ang komunikasyon at mapamamahalaan ang mga hindi pagkakaunawaan nang hindi isinasantabi ang mga interes ng pambansang seguridad at ang paninindigan ng Pilipinas sa mga karapatan nito sa West Philippine Sea.

Halos 20 CTU Graduating Students, Nanawagan ng Linaw sa Umano’y Problema sa Pagkuwenta ng Kanilang mga Marka

CEBU CITY — Nanawagan ng malinaw na paliwanag ang halos 20 graduating students ng Bachelor of Secondary Education (BSEd), major in Science, sa Cebu Technological University (CTU) Main Campus kaugnay ng umano’y iregularidad sa pagkuwenta ng kanilang mga marka sa dalawang asignatura noong third year pa sila sa kolehiyo.

Ayon sa mga mag-aaral, halos siyam na buwan na nilang sinusubukang makakuha ng malinaw na sagot tungkol sa kanilang mga marka sa Anatomy and Physiology (Lecture) at Molecular Biology (Lecture). Anila, mahalagang maresolba ang usapin dahil malapit na silang magtapos at ilan sa kanila ay mga iskolar ng Gokongwei Brothers Foundation (GBF) na kailangang mapanatili ang itinakdang marka upang manatiling kuwalipikado sa scholarship program.

Dahil dito, umaasa ang mga estudyante na mabibigyang-linaw ang kanilang mga katanungan at magkakaroon ng patas na pagsusuri sa kanilang mga marka alinsunod sa mga patakaran ng unibersidad.

Ilang buwan nang naghihintay ng kasagutan

Batay sa salaysay ng mga mag-aaral, una nilang idinulog sa kanilang guro ang kanilang mga katanungan tungkol sa pagkuwenta ng mga marka. Gayunman, dahil umano sa kawalan ng kasiya-siyang paglilinaw, nagpasya silang dalhin ang usapin sa iba pang tanggapan ng unibersidad.

Kabilang sa mga nilapitan umano nila ang Dean’s Office, ang kinauukulang department chairperson, at ang Legal Office ng CTU. Iniakyat din nila ang kanilang mga reklamo sa Commission on Higher Education (CHED) at sa Office of the Ombudsman upang humingi ng tulong sa pagresolba ng kanilang mga hinaing.

Sa kabila ng mga hakbang na ito, sinabi ng mga estudyante na hindi pa rin nila nakukuha ang inaasahan nilang malinaw na paliwanag at resolusyon sa kanilang mga katanungan.

Gayunman, kailangan pang makuha ang panig ng mga kinauukulang tanggapan at ang kaugnay na mga dokumento upang matukoy kung ano na ang naging aksiyon sa mga reklamong inihain.

Scholarship at pagtatapos, nakasalalay sa paglilinaw

Lalong mahalaga ang usapin para sa mga estudyanteng kabilang sa scholarship program ng Gokongwei Brothers Foundation, dahil kinakailangan nilang matugunan ang mga itinakdang pamantayan sa akademikong pagganap.

Para sa mga iskolar, ang mga markang naitatala sa kanilang academic records ay maaaring makaapekto sa pagpapanatili ng scholarship at sa kanilang paghahanda sa pagtatapos.

Dahil dito, nais ng mga mag-aaral na matiyak na tama, malinaw, at naaayon sa umiiral na patakaran ang pagkukuwenta ng kanilang mga marka.

Mahalagang tandaan na ang pagkakaroon ng reklamo tungkol sa mga marka ay hindi awtomatikong nangangahulugan na may naganap nang paglabag. Gayunman, nararapat lamang na masuri ang mga dokumento, grading records, at iba pang kaugnay na ebidensiya upang matukoy kung may pagkakamali at kung kinakailangan ang anumang pagwawasto.

Panawagan para sa patas at malinaw na proseso

Sa gitna ng halos siyam na buwang paghihintay, umaasa ang mga mag-aaral na magkakaroon ng pormal na pagsusuri sa kanilang mga hinaing at makatatanggap sila ng nakasulat na paliwanag tungkol sa naging batayan ng kanilang mga marka.

Mahalaga rin ang malinaw na komunikasyon sa pagitan ng mga guro, administrador, at estudyante upang maiwasan ang matagal na hindi pagkakaunawaan, lalo na kung may posibleng epekto ang usapin sa pagtatapos at scholarship status ng mga mag-aaral.

Sa panig ng unibersidad, mahalagang mabigyan ng pagkakataong maipaliwanag ang mga proseso at patakarang ginamit sa pagkuwenta ng mga marka. Sa panig naman ng mga estudyante, mahalagang maipresenta ang kanilang mga dokumento at tiyak na batayan ng kanilang mga katanungan upang maging patas at maayos ang pagsusuri.

Sa ngayon, hindi pa malinaw kung ano ang pinal na resulta ng mga reklamong iniakyat sa iba’t ibang tanggapan. Kailangan ding makuha ang opisyal na pahayag ng CTU, ng kinauukulang guro, at ng iba pang tanggapang nilapitan ng mga mag-aaral upang maipakita ang lahat ng panig ng usapin.

Ang pangunahing hinihingi ng mga estudyante ay isang malinaw, patas, at dokumentadong resolusyon upang malaman kung tama ang pagkukuwenta ng kanilang mga marka at kung ano ang nararapat na hakbang batay sa resulta ng pagsusuri.