“Don’t panic.” Napakadaling sabihin ng isang pangulong hindi araw-araw namomroblema kung paano pagkakasyahin ang pera para sa pagkain, pamasahe, kuryente, tubig, matrikula, at gamot. Pero para sa ordinaryong Pilipino, ang paghina ng piso ay hindi simpleng numero sa ekonomiya. Bawat pagtaas ng dolyar ay maaaring mangahulugan ng dagdag na gastos, mas mahal na produktong inaangkat, at mas mabigat na pasanin sa pamilya.
Kung umabot nga sa ₱64.17 kada dolyar ang piso noong Oktubre 27, 2026, hindi sapat na sabihing huwag mag-panic. Ang tanong ng taumbayan. Ano ang konkretong plano ng administrasyon upang pigilan ang patuloy na pagbigat ng buhay ng mga Pilipino? Nasaan ang mga pangmatagalang solusyon? Nasaan ang malinaw na pananagutan? At hanggang kailan kailangang magtiis ang mamamayan habang paulit-ulit na ipinapaliwanag ang mga problemang ramdam na ramdam nila sa kanilang mga bulsa?
Hindi naman kasalanan ng mamamayan kung tumataas ang presyo ng langis sa pandaigdigang merkado. Pero tungkulin ng pamahalaan na humanap ng mga hakbang upang mabawasan ang epekto nito sa transportasyon, agrikultura, pagkain, at kabuhayan. Kung may sapat na foreign exchange reserves ang bansa, ipaliwanag sa publiko kung paano ito nakatutulong at kung ano ang mga limitasyon nito. Kung supply-side inflation ang problema, bilisan ang mga solusyon sa produksyon, distribusyon, imbakan, at pagdadala ng mga pangunahing bilihin. Hindi sapat ang mga paliwanag kung hindi naman gumagaan ang buhay ng taumbayan.
At paano naman ang tiwala ng mga mamumuhunan? Ang pagbisita ng mga dayuhang ambassador at negosyante sa Davao City at iba pang bahagi ng bansa ay maaaring magbukas ng oportunidad para sa agrikultura, teknolohiya, imprastraktura, turismo, at industriya. Ngunit ang pagbisita ay hindi pa garantiya ng aktuwal na pamumuhunan. Kailangang makita ng mga investor ang matatag na patakaran, maayos na imprastraktura, patas na kompetisyon, mahusay na pamamahala, at seryosong paglaban sa korapsyon. Hindi sapat ang magagandang litrato sa mga pagpupulong kung ang mga proyektong ipinapangako ay hindi naman naisasakatuparan.
SA IBANG OPINYON:
- [OPINION] Iran and Britain: How Another Cycle of Confrontation Leaves Ordinary People Paying the Price
- AITSA Cabuyao Violations
- [OP-ED] Greenland Is Not for Sale: Trump’s Arctic Ambition Exposes the Limits of American Power
- [OP-ED] Lawsuit Before the Votes: Trump’s Alaska Gambit Destroys the Line Between Law and Power
Ang tiwala ay hindi nakukuha sa mga talumpati; pinatutunayan ito sa resulta. Kapag mataas ang presyo ng gasolina, mahal ang pagkain, mabigat ang interes sa utang, at mababa ang kapangyarihan ng piso, natural lamang na magtanong ang mga mamamayan kung epektibo ba ang mga polisiya ng administrasyon. Hindi ibig sabihin na awtomatikong walang tiwala ang lahat ng investor, ngunit hindi rin dapat balewalain ang mga panganib na dulot ng kawalan ng katiyakan, mahinang pamamahala, at mga alegasyon ng korapsyon.
At huwag nating kalimutan ang papel ng mga botante. Si Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ay naging pangulo dahil sa halalan. Kaya may pananagutan din tayo bilang mamamayan na suriin ang ating mga pinili, pag-aralan ang mga plataporma, at huwag basta magpaloko sa apelyido, popularidad, propaganda, o matatamis na pangako. Ang pagboto ay hindi pagtatapos ng ating tungkulin. Ito ang simula ng mas mahigpit na pagbabantay sa mga taong pinagkatiwalaan natin ng kapangyarihan.
Gayundin, dapat maging malinaw ang paninindigan ng mga lider na nakipag-alyansa sa administrasyon. Kung may mga hidwaan sa pagitan nina Sara Duterte at Marcos, ang mahalagang tanong ay hindi lamang kung sino ang nagtaksil kanino. Ang tanong ay kung ano ang naging epekto ng kanilang tunggalian sa bansa. Ang impeachment laban kay Sara Duterte at ang mga usaping may kaugnayan sa kaniyang pamilya ay dapat suriin batay sa ebidensiya, batas, at tamang proseso—hindi sa personal na galit o pampulitikang paghihiganti. Hindi dapat gawing panangga ang politika upang makaiwas sa pananagutan ang sinumang nasa kapangyarihan.
Sa huli, kawawa ang bayan kapag ang mga pulitiko ay abala sa pag-aaway, samantalang ang mamamayan ay abala sa paghahanap ng pambayad sa kanilang mga bayarin. Ang mga mahihirap ay hindi nabubuhay sa press conference. Hindi nila naipambibili ng bigas ang mga pangako. Hindi nila naipambabayad ng kuryente ang mga paliwanag. At hindi nila maipambabayad ng utang ang salitang “Don’t panic.”
Ginoong Pangulo, hindi po sapat na sabihan ang taumbayan na huwag mataranta. Bigyan ninyo sila ng dahilan upang maniwala. Ipakita ang mga konkretong resulta sa presyo ng bilihin, trabaho, sahod, gasolina, agrikultura, at paglaban sa korapsyon. Kung maayos ang kalagayan ng ekonomiya, patunayan ito sa buhay ng ordinaryong Pilipino hindi lamang sa mga ulat at pahayag ng pamahalaan.
Dahil ang tunay na sukatan ng isang administrasyon ay hindi kung gaano kaganda ang mga pangako nito, kundi kung gaano kagaan ang buhay ng mga mamamayang pinaglilingkuran nito.
At sa susunod na marinig natin ang “Don’t panic,” may karapatan tayong sumagot:
“Mr. President, hindi po kami nagpapanic. Nagugutom kami, nagtitipid kami, nagbabaon kami sa utang, at naghihintay kami ng tunay na pagbabago. Huwag ninyo kaming patahimikin sa pamamagitan ng mga salita. Patunayan ninyo sa gawa na karapat-dapat ang tiwalang ipinagkaloob sa inyo ng sambayanang Pilipino.”
