Marami ang nagtatanong kung saan na nga ba patungo ang Pilipinas. Halos araw-araw ay may bagong balita tungkol sa korapsyon, panunuhol, krimen, pagbaha, kontrobersiya sa pulitika, at mga isyung tila paulit-ulit lamang na umiikot. Habang patuloy na tumataas ang presyo ng mga pangunahing bilihin at marami ang nahihirapang makabangon sa kahirapan, tila mas nakatuon ang atensyon ng mga nasa kapangyarihan sa bangayan sa pulitika kaysa sa paghahanap ng pangmatagalang solusyon sa mga suliraning kinakaharap ng bansa.
Sa mata ng maraming mamamayan, tila lumalala ang kawalan ng tiwala sa gobyerno. Kapag may alegasyon ng korapsyon, madalas na nauuwi lamang ito sa mga pagdinig at imbestigasyon ngunit bihira ang nauuwi sa pinal na hatol. Kapag may malaking iskandalo, mabilis itong napapalitan ng panibagong kontrobersiya hanggang sa tuluyang makalimutan ng publiko. Dahil dito, marami ang nagtatanong kung tunay bang umiiral ang pananagutan sa mga opisyal ng pamahalaan.
Isa rin sa pinakamainit na usapin ang naging papel ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa pakikipagtulungan sa International Criminal Court (ICC) kaugnay ng pagkakaaresto kay dating Pangulong Rodrigo Duterte. Para sa mga tagasuporta ni Duterte, isa itong malaking pagkakanulo ng sariling pamahalaan sa dating pinuno ng bansa. Sa kabilang panig naman, iginiit ng administrasyon na ang kanilang mga hakbang ay nakabatay sa umiiral na batas at sa mga obligasyon ng estado. Hanggang ngayon, nananatiling hati ang opinyon ng publiko tungkol sa isyung ito.
Kasabay nito, patuloy ding nababanggit sa iba’t ibang talakayan ang mga alegasyon ng malawakang korapsyon sa ilang sangay ng pamahalaan, kabilang ang Kongreso. May mga paratang tungkol sa umano’y paggamit ng pondo ng bayan sa paraang hindi malinaw at sa umano’y pamamayani ng sistemang padrino at pamumulitika. Gayunman, mahalagang tandaan na ang mga ganitong alegasyon ay nangangailangan ng matibay na ebidensya at nararapat na mapatunayan sa wastong proseso ng batas bago ituring na katotohanan.
Hindi rin nawawala ang mga usaping may kinalaman sa Pangulong Ferdinand Marcos Jr., kabilang ang mga pahayag at batikos na nagmumula maging sa ilang miyembro ng kanyang pamilya. Ang mga ganitong usapin ay nagiging bahagi ng pampublikong diskurso, ngunit nararapat pa ring suriin nang may pag-iingat at batay sa mapagkakatiwalaang impormasyon upang maiwasan ang pagpapakalat ng mga hindi pa napatutunayang paratang.
Samantala, marami ring Pilipino ang nababahala sa patuloy na pagdami ng mga krimen. Kapag may mga insidente ng pamamaril, pagpatay, o karahasan sa komunidad at maging sa ilang paaralan, natural lamang na mabawasan ang pakiramdam ng seguridad ng publiko. Maraming magulang ang nag-aalala sa kaligtasan ng kanilang mga anak, lalo na kung may mga ulat ng karahasan sa loob o paligid ng mga paaralan. Bagama’t hindi nangangahulugang lahat ng pampublikong paaralan ay may ganitong suliranin, ang bawat insidente ay seryosong usapin na dapat tugunan ng mga kinauukulan.
Ang kalidad ng edukasyon ay isa rin sa mga isyung patuloy na kinakaharap ng bansa. Sa kabila ng mga programang inilulunsad, marami pa ring paaralan ang kulang sa silid-aralan, kagamitan, guro, at iba pang pangunahing pangangailangan. Ang resulta nito ay mas mababang kalidad ng pagkatuto para sa maraming kabataan, na siyang inaasahang magiging susunod na henerasyon ng mga lider at manggagawa.
Sa usapin naman ng ekonomiya, hindi maikakaila na maraming Pilipino ang patuloy na dumaranas ng hirap dahil sa mataas na presyo ng pagkain, kuryente, tubig, at iba pang pangunahing bilihin. Habang may mga proyektong imprastraktura at programang pangkaunlaran na isinusulong ang pamahalaan, marami pa ring mamamayan ang naghihintay ng mga pagbabagong direktang mararamdaman sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay.
Isa pang usaping nagdulot ng matinding pagkakahati ng opinyon ay ang impeachment laban kay Pangalawang Pangulong Sara Duterte. Totoong nahalal siya noong 2022 na may mahigit 32 milyong boto mula sa mga Pilipino. Para sa kanyang mga tagasuporta, ang mandatong iyon ay patunay ng malaking tiwalang ipinagkaloob sa kanya ng taumbayan. Samantala, iginiit naman ng mga nagsusulong ng impeachment na ang proseso ay bahagi ng mekanismong itinakda ng Konstitusyon upang panagutin ang mga mataas na opisyal ng pamahalaan. Anuman ang pananaw, ang usaping ito ay nagpapakita kung gaano kalalim ang pagkakahati ng pulitika sa bansa.
May mga Pilipino ring nagsasabing noong panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ay mas ramdam nila ang kampanya laban sa ilegal na droga at mas ligtas silang makalalakad sa kanilang mga komunidad. Sa kabilang banda, may mga sektor na matagal nang nagpahayag ng seryosong pag-aalala tungkol sa mga naging epekto ng war on drugs sa karapatang pantao. Hanggang ngayon, nananatili itong isa sa mga pinakakontrobersiyal na bahagi ng kasaysayan ng bansa.
Sa huli, ang pinakamahalagang tanong ay hindi lamang kung sino ang dapat sisihin sa mga problemang kinakaharap ng Pilipinas. Ang mas mahalagang tanong ay kung paano muling maibabalik ang tiwala ng mamamayan sa mga institusyon ng pamahalaan. Ang isang maayos na bansa ay hindi lamang nakasalalay sa isang pangulo, sa Kongreso, sa Senado, o sa oposisyon. Nakasalalay ito sa pananagutan ng bawat opisyal, sa malayang hudikatura, sa patas na pagpapatupad ng batas, sa aktibong mamamayan, at sa isang lipunang marunong magtanong, magsuri, at managot.
Ang opinyon at kritisismo ay mahalagang bahagi ng isang demokratikong lipunan. Gayunpaman, higit na magiging makabuluhan ang pampublikong diskurso kung ito ay nakabatay sa mga beripikadong impormasyon, sapat na ebidensya, at paggalang sa due process. Sa ganitong paraan, mas magiging kapaki-pakinabang ang debate para sa kinabukasan ng bansa at sa kapakanan ng bawat Pilipino.
Bakit Patuloy na Mataas ang Suporta kay Sara Duterte sa Kabila ng mga Isyung Pampulitika?
Habang papalapit ang halalan sa 2028, lalong umiinit ang usapin kung sino ang posibleng maging susunod na pangulo ng Pilipinas. Isa sa mga pangalan na patuloy na lumalabas sa mga survey at usaping pampulitika ay si Vice President Sara Duterte. Sa kabila ng mga kontrobersiya, mga reklamong isinampa laban sa kanya, at naging usapin ng impeachment, nananatili siyang isa sa mga pinakakilalang personalidad sa larangan ng pulitika.
Para sa maraming Pilipino, hindi maikakaila ang impluwensiya ng pamilyang Duterte. Hanggang ngayon, marami pa ring mamamayan ang nagpupuri sa naging pamumuno ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, partikular sa kampanya laban sa kriminalidad, mabilis na pagpapasya sa ilang isyu ng pamahalaan, at imahe ng isang lider na matapang magsalita. Dahil dito, may mga naniniwalang si Sara Duterte ang maaaring magpatuloy sa mga polisiyang iniugnay sa administrasyon ng kanyang ama.
Malaki rin ang naging ambag ng kanyang karanasan bilang alkalde ng Davao City. Maraming residente ang nagsasabing naging maayos ang pamamahala sa lungsod sa panahon ng kanyang panunungkulan. Ang rekord na ito ang isa sa mga dahilan kung bakit may mga botanteng nagtitiwala na kaya rin niyang mamuno sa pambansang antas.
Bukod dito, may mga tagasuporta ring naniniwala na ang mga reklamong isinampa laban sa kanya at ang naging impeachment proceedings ay bahagi ng matinding tunggaliang pampulitika. Mismong si Sara Duterte ay nagpahayag na ang mga akusasyon laban sa kanya ay may bahid ng pulitika. Para sa kanyang mga tagasuporta, ang ganitong pananaw ay nagpatibay pa ng kanilang paniniwala na siya ay nakararanas ng “political persecution” o paggamit ng proseso ng pulitika laban sa isang kalaban.
Kasabay nito, may mga nagsasabing nag-aalala ang ilang nasa administrasyon sa posibilidad na muling makabalik sa Malacañang ang kampo ng mga Duterte kung magpapatuloy ang mataas na antas ng suporta kay Sara Duterte hanggang sa halalan ng 2028. Ang ganitong pananaw ay bahagi ng umiiral na debate sa politika, bagama’t ang anumang pahayag tungkol sa motibo ng mga opisyal ay nananatiling opinyon maliban kung may malinaw na ebidensiyang sumusuporta rito.
May mga tagamasid naman na nagtataas ng tanong kung paano haharapin ng susunod na administrasyon ang matinding hidwaang pampulitika sa bansa. May ilan na nangangamba sa posibilidad ng tinatawag na “revenge politics,” kung saan maaaring gamitin ang kapangyarihan upang balikan ang mga naging kalaban sa pulitika. Sa kabilang banda, may mga nagsasabing ang anumang magiging aksiyon ng sinumang administrasyon ay dapat manatiling nakabatay sa batas, due process, at pananagutan, hindi sa personal o pampulitikang paghihiganti.
Sa huli, ang tunay na magpapasya ay ang sambayanang Pilipino. Ang mga survey ay nagbibigay lamang ng larawan ng kasalukuyang pananaw ng publiko at hindi garantiya ng magiging resulta ng halalan. Habang papalapit ang 2028, inaasahang magiging sentro ng diskusyon ang rekord ng bawat kandidato, ang kanilang mga plano para sa bansa, at ang kakayahan nilang pag-isahin ang mga Pilipino sa gitna ng matinding pagkakahati sa politika.
Sa isang demokratikong lipunan, ang pinakamahalagang sandata ng mamamayan ay ang kanilang boto. Anuman ang kanilang piliin, ang hamon sa mga susunod na lider ay hindi lamang ang manalo sa halalan kundi ang maibalik ang tiwala ng publiko, mapanatili ang paggalang sa batas, at unahin ang kapakanan ng buong bansa kaysa sa interes ng anumang kampong pampulitika.
Martin Romualdez, Bongbong Marcos Jr, Zaldy Co, Liza Marcos Master mind sa Corruption
Habang patuloy ang matinding bangayan sa pulitika, malinaw na ang pinakamalaking talunan ay hindi ang magkabilang kampo kundi ang karaniwang Pilipino. Habang abala ang mga nasa kapangyarihan sa mga usaping pampulitika, impeachment, at pagpapalakas ng kani-kanilang impluwensiya, patuloy namang humaharap ang taumbayan sa tumataas na presyo ng mga bilihin, kakulangan sa trabaho, mababang sahod, at iba pang suliraning direktang nakaaapekto sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay.
May mga naniniwala na kahit gaano kalaki ang gastusin o pagsisikap upang isulong ang impeachment laban kay Vice President Sara Duterte, hindi ito magtatagumpay kung hindi makakamit ang kinakailangang 16 boto sa Senado na itinakda ng Konstitusyon. Dahil dito, maraming nagtatanong kung makabubuti bang ituon ang oras, pondo, at lakas ng pamahalaan sa labanang pulitikal kaysa sa pagtugon sa mga pangunahing pangangailangan ng mamamayan.
Kasabay nito, lumalakas din ang mga puna at alegasyon laban sa ilang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina House Speaker Martin Romualdez, Ako Bicol Party-list Representative Zaldy Co, at First Lady Liza Araneta Marcos. May mga sektor ng lipunan na nag-aakusa na ginagamit umano ang impluwensiya at kapangyarihan upang maisulong ang mga layuning pampulitika. Gayunman, mahalagang tandaan na ang mga ganitong paratang ay nananatiling mga alegasyon maliban kung mapatutunayan sa pamamagitan ng sapat na ebidensiya at tamang proseso ng batas.
Mayroon ding mga nagsasabing tila nagiging maingat ang ilang malalaking media organization sa kanilang pagbabalita dahil sa umiiral na tensiyong pampulitika. Gayunpaman, ang ganitong pananaw ay nananatiling opinyon ng ilang sektor at hindi isang napatunayang katotohanan. Sa isang demokratikong lipunan, mahalagang manatiling malaya ang pamamahayag habang pinananatili rin ang katumpakan at pananagutan sa pagbabalita.
Sa gitna ng lahat ng ito, lumalawak ang pangamba ng ilan na ang tunay na layunin ng ilang makapangyarihang personalidad ay ang mapanatili ang kanilang impluwensiya sa politika. May mga espekulasyon ding lumilitaw tungkol sa posibilidad ng pagbabago sa Konstitusyon o Charter Change. Gayunman, anumang pagbabago sa Saligang Batas ay kinakailangang dumaan sa mga prosesong itinakda ng batas at hindi maaaring ipagpalagay na may tiyak na layunin nang walang sapat na ebidensiya.
Anuman ang kulay ng politika, ang dapat manaig ay ang interes ng sambayanang Pilipino. Ang tunay na sukatan ng isang pamahalaan ay hindi kung gaano ito kalakas sa pulitika, kundi kung paano nito napapabuti ang buhay ng mamamayan sa pamamagitan ng paglaban sa kahirapan, pagpapababa ng presyo ng mga bilihin, pagpapaunlad ng ekonomiya, at pagpapanagot sa sinumang mapapatunayang lumabag sa batas, anuman ang kanilang posisyon.
Sa huli, ang kapangyarihan sa isang demokratikong bansa ay hindi dapat nakasalalay sa iilang makapangyarihang personalidad. Ito ay nananatiling nasa kamay ng sambayanang Pilipino, na may karapatang magtanong, maningil ng pananagutan, at pumili ng mga lider na kanilang pinaniniwalaang tunay na maglilingkod sa bayan. Ang pinakamahalagang laban ay hindi ang bangayan ng mga politiko, kundi ang pagtataguyod ng mabuting pamamahala, pananagutan, at kapakanan ng bawat Pilipino.
COMMENTARY: Ganito ba ang Pilipinas na Pinapangarap ng mga Pilipino?
Marami ang nagtatanong kung saan na nga ba patungo ang Pilipinas. Halos araw-araw ay may bagong balita tungkol sa korapsyon, panunuhol, krimen, pagbaha, kontrobersiya sa pulitika, at mga isyung tila paulit-ulit lamang na umiikot. Habang patuloy na tumataas ang presyo ng mga pangunahing bilihin at marami ang nahihirapang makabangon sa kahirapan, tila mas nakatuon ang atensyon ng mga nasa kapangyarihan sa bangayan sa pulitika kaysa sa paghahanap ng pangmatagalang solusyon sa mga suliraning kinakaharap ng bansa.
Sa mata ng maraming mamamayan, tila lumalala ang kawalan ng tiwala sa gobyerno. Kapag may alegasyon ng korapsyon, madalas na nauuwi lamang ito sa mga pagdinig at imbestigasyon ngunit bihira ang nauuwi sa pinal na hatol. Kapag may malaking iskandalo, mabilis itong napapalitan ng panibagong kontrobersiya hanggang sa tuluyang makalimutan ng publiko. Dahil dito, marami ang nagtatanong kung tunay bang umiiral ang pananagutan sa mga opisyal ng pamahalaan.
Isa rin sa pinakamainit na usapin ang naging papel ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa pakikipagtulungan sa International Criminal Court (ICC) kaugnay ng pagkakaaresto kay dating Pangulong Rodrigo Duterte. Para sa mga tagasuporta ni Duterte, isa itong malaking pagkakanulo ng sariling pamahalaan sa dating pinuno ng bansa. Sa kabilang panig naman, iginiit ng administrasyon na ang kanilang mga hakbang ay nakabatay sa umiiral na batas at sa mga obligasyon ng estado. Hanggang ngayon, nananatiling hati ang opinyon ng publiko tungkol sa isyung ito.
Kasabay nito, patuloy ding nababanggit sa iba’t ibang talakayan ang mga alegasyon ng malawakang korapsyon sa ilang sangay ng pamahalaan, kabilang ang Kongreso. May mga paratang tungkol sa umano’y paggamit ng pondo ng bayan sa paraang hindi malinaw at sa umano’y pamamayani ng sistemang padrino at pamumulitika. Gayunman, mahalagang tandaan na ang mga ganitong alegasyon ay nangangailangan ng matibay na ebidensya at nararapat na mapatunayan sa wastong proseso ng batas bago ituring na katotohanan.
Hindi rin nawawala ang mga usaping may kinalaman sa Pangulong Ferdinand Marcos Jr., kabilang ang mga pahayag at batikos na nagmumula maging sa ilang miyembro ng kanyang pamilya. Ang mga ganitong usapin ay nagiging bahagi ng pampublikong diskurso, ngunit nararapat pa ring suriin nang may pag-iingat at batay sa mapagkakatiwalaang impormasyon upang maiwasan ang pagpapakalat ng mga hindi pa napatutunayang paratang.
Samantala, marami ring Pilipino ang nababahala sa patuloy na pagdami ng mga krimen. Kapag may mga insidente ng pamamaril, pagpatay, o karahasan sa komunidad at maging sa ilang paaralan, natural lamang na mabawasan ang pakiramdam ng seguridad ng publiko. Maraming magulang ang nag-aalala sa kaligtasan ng kanilang mga anak, lalo na kung may mga ulat ng karahasan sa loob o paligid ng mga paaralan. Bagama’t hindi nangangahulugang lahat ng pampublikong paaralan ay may ganitong suliranin, ang bawat insidente ay seryosong usapin na dapat tugunan ng mga kinauukulan.
Ang kalidad ng edukasyon ay isa rin sa mga isyung patuloy na kinakaharap ng bansa. Sa kabila ng mga programang inilulunsad, marami pa ring paaralan ang kulang sa silid-aralan, kagamitan, guro, at iba pang pangunahing pangangailangan. Ang resulta nito ay mas mababang kalidad ng pagkatuto para sa maraming kabataan, na siyang inaasahang magiging susunod na henerasyon ng mga lider at manggagawa.
Sa usapin naman ng ekonomiya, hindi maikakaila na maraming Pilipino ang patuloy na dumaranas ng hirap dahil sa mataas na presyo ng pagkain, kuryente, tubig, at iba pang pangunahing bilihin. Habang may mga proyektong imprastraktura at programang pangkaunlaran na isinusulong ang pamahalaan, marami pa ring mamamayan ang naghihintay ng mga pagbabagong direktang mararamdaman sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay.
Isa pang usaping nagdulot ng matinding pagkakahati ng opinyon ay ang impeachment laban kay Pangalawang Pangulong Sara Duterte. Totoong nahalal siya noong 2022 na may mahigit 32 milyong boto mula sa mga Pilipino. Para sa kanyang mga tagasuporta, ang mandatong iyon ay patunay ng malaking tiwalang ipinagkaloob sa kanya ng taumbayan. Samantala, iginiit naman ng mga nagsusulong ng impeachment na ang proseso ay bahagi ng mekanismong itinakda ng Konstitusyon upang panagutin ang mga mataas na opisyal ng pamahalaan. Anuman ang pananaw, ang usaping ito ay nagpapakita kung gaano kalalim ang pagkakahati ng pulitika sa bansa.
May mga Pilipino ring nagsasabing noong panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ay mas ramdam nila ang kampanya laban sa ilegal na droga at mas ligtas silang makalalakad sa kanilang mga komunidad. Sa kabilang banda, may mga sektor na matagal nang nagpahayag ng seryosong pag-aalala tungkol sa mga naging epekto ng war on drugs sa karapatang pantao. Hanggang ngayon, nananatili itong isa sa mga pinakakontrobersiyal na bahagi ng kasaysayan ng bansa.
Sa huli, ang pinakamahalagang tanong ay hindi lamang kung sino ang dapat sisihin sa mga problemang kinakaharap ng Pilipinas. Ang mas mahalagang tanong ay kung paano muling maibabalik ang tiwala ng mamamayan sa mga institusyon ng pamahalaan. Ang isang maayos na bansa ay hindi lamang nakasalalay sa isang pangulo, sa Kongreso, sa Senado, o sa oposisyon. Nakasalalay ito sa pananagutan ng bawat opisyal, sa malayang hudikatura, sa patas na pagpapatupad ng batas, sa aktibong mamamayan, at sa isang lipunang marunong magtanong, magsuri, at managot.
Ang opinyon at kritisismo ay mahalagang bahagi ng isang demokratikong lipunan. Gayunpaman, higit na magiging makabuluhan ang pampublikong diskurso kung ito ay nakabatay sa mga beripikadong impormasyon, sapat na ebidensya, at paggalang sa due process. Sa ganitong paraan, mas magiging kapaki-pakinabang ang debate para sa kinabukasan ng bansa at sa kapakanan ng bawat Pilipino.
Bakit Patuloy na Mataas ang Suporta kay Sara Duterte sa Kabila ng mga Isyung Pampulitika?
Habang papalapit ang halalan sa 2028, lalong umiinit ang usapin kung sino ang posibleng maging susunod na pangulo ng Pilipinas. Isa sa mga pangalan na patuloy na lumalabas sa mga survey at usaping pampulitika ay si Vice President Sara Duterte. Sa kabila ng mga kontrobersiya, mga reklamong isinampa laban sa kanya, at naging usapin ng impeachment, nananatili siyang isa sa mga pinakakilalang personalidad sa larangan ng pulitika.
Para sa maraming Pilipino, hindi maikakaila ang impluwensiya ng pamilyang Duterte. Hanggang ngayon, marami pa ring mamamayan ang nagpupuri sa naging pamumuno ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, partikular sa kampanya laban sa kriminalidad, mabilis na pagpapasya sa ilang isyu ng pamahalaan, at imahe ng isang lider na matapang magsalita. Dahil dito, may mga naniniwalang si Sara Duterte ang maaaring magpatuloy sa mga polisiyang iniugnay sa administrasyon ng kanyang ama.
Malaki rin ang naging ambag ng kanyang karanasan bilang alkalde ng Davao City. Maraming residente ang nagsasabing naging maayos ang pamamahala sa lungsod sa panahon ng kanyang panunungkulan. Ang rekord na ito ang isa sa mga dahilan kung bakit may mga botanteng nagtitiwala na kaya rin niyang mamuno sa pambansang antas.
Bukod dito, may mga tagasuporta ring naniniwala na ang mga reklamong isinampa laban sa kanya at ang naging impeachment proceedings ay bahagi ng matinding tunggaliang pampulitika. Mismong si Sara Duterte ay nagpahayag na ang mga akusasyon laban sa kanya ay may bahid ng pulitika. Para sa kanyang mga tagasuporta, ang ganitong pananaw ay nagpatibay pa ng kanilang paniniwala na siya ay nakararanas ng “political persecution” o paggamit ng proseso ng pulitika laban sa isang kalaban.
Kasabay nito, may mga nagsasabing nag-aalala ang ilang nasa administrasyon sa posibilidad na muling makabalik sa Malacañang ang kampo ng mga Duterte kung magpapatuloy ang mataas na antas ng suporta kay Sara Duterte hanggang sa halalan ng 2028. Ang ganitong pananaw ay bahagi ng umiiral na debate sa politika, bagama’t ang anumang pahayag tungkol sa motibo ng mga opisyal ay nananatiling opinyon maliban kung may malinaw na ebidensiyang sumusuporta rito.
May mga tagamasid naman na nagtataas ng tanong kung paano haharapin ng susunod na administrasyon ang matinding hidwaang pampulitika sa bansa. May ilan na nangangamba sa posibilidad ng tinatawag na “revenge politics,” kung saan maaaring gamitin ang kapangyarihan upang balikan ang mga naging kalaban sa pulitika. Sa kabilang banda, may mga nagsasabing ang anumang magiging aksiyon ng sinumang administrasyon ay dapat manatiling nakabatay sa batas, due process, at pananagutan, hindi sa personal o pampulitikang paghihiganti.
Sa huli, ang tunay na magpapasya ay ang sambayanang Pilipino. Ang mga survey ay nagbibigay lamang ng larawan ng kasalukuyang pananaw ng publiko at hindi garantiya ng magiging resulta ng halalan. Habang papalapit ang 2028, inaasahang magiging sentro ng diskusyon ang rekord ng bawat kandidato, ang kanilang mga plano para sa bansa, at ang kakayahan nilang pag-isahin ang mga Pilipino sa gitna ng matinding pagkakahati sa politika.
Sa isang demokratikong lipunan, ang pinakamahalagang sandata ng mamamayan ay ang kanilang boto. Anuman ang kanilang piliin, ang hamon sa mga susunod na lider ay hindi lamang ang manalo sa halalan kundi ang maibalik ang tiwala ng publiko, mapanatili ang paggalang sa batas, at unahin ang kapakanan ng buong bansa kaysa sa interes ng anumang kampong pampulitika.
Martin Romualdez, Bongbong Marcos Jr, Zaldy Co, Liza Marcos Master mind sa Corruption
Habang patuloy ang matinding bangayan sa pulitika, malinaw na ang pinakamalaking talunan ay hindi ang magkabilang kampo kundi ang karaniwang Pilipino. Habang abala ang mga nasa kapangyarihan sa mga usaping pampulitika, impeachment, at pagpapalakas ng kani-kanilang impluwensiya, patuloy namang humaharap ang taumbayan sa tumataas na presyo ng mga bilihin, kakulangan sa trabaho, mababang sahod, at iba pang suliraning direktang nakaaapekto sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay.
May mga naniniwala na kahit gaano kalaki ang gastusin o pagsisikap upang isulong ang impeachment laban kay Vice President Sara Duterte, hindi ito magtatagumpay kung hindi makakamit ang kinakailangang 16 boto sa Senado na itinakda ng Konstitusyon. Dahil dito, maraming nagtatanong kung makabubuti bang ituon ang oras, pondo, at lakas ng pamahalaan sa labanang pulitikal kaysa sa pagtugon sa mga pangunahing pangangailangan ng mamamayan.
Kasabay nito, lumalakas din ang mga puna at alegasyon laban sa ilang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina House Speaker Martin Romualdez, Ako Bicol Party-list Representative Zaldy Co, at First Lady Liza Araneta Marcos. May mga sektor ng lipunan na nag-aakusa na ginagamit umano ang impluwensiya at kapangyarihan upang maisulong ang mga layuning pampulitika. Gayunman, mahalagang tandaan na ang mga ganitong paratang ay nananatiling mga alegasyon maliban kung mapatutunayan sa pamamagitan ng sapat na ebidensiya at tamang proseso ng batas.
Mayroon ding mga nagsasabing tila nagiging maingat ang ilang malalaking media organization sa kanilang pagbabalita dahil sa umiiral na tensiyong pampulitika. Gayunpaman, ang ganitong pananaw ay nananatiling opinyon ng ilang sektor at hindi isang napatunayang katotohanan. Sa isang demokratikong lipunan, mahalagang manatiling malaya ang pamamahayag habang pinananatili rin ang katumpakan at pananagutan sa pagbabalita.
Sa gitna ng lahat ng ito, lumalawak ang pangamba ng ilan na ang tunay na layunin ng ilang makapangyarihang personalidad ay ang mapanatili ang kanilang impluwensiya sa politika. May mga espekulasyon ding lumilitaw tungkol sa posibilidad ng pagbabago sa Konstitusyon o Charter Change. Gayunman, anumang pagbabago sa Saligang Batas ay kinakailangang dumaan sa mga prosesong itinakda ng batas at hindi maaaring ipagpalagay na may tiyak na layunin nang walang sapat na ebidensiya.
Anuman ang kulay ng politika, ang dapat manaig ay ang interes ng sambayanang Pilipino. Ang tunay na sukatan ng isang pamahalaan ay hindi kung gaano ito kalakas sa pulitika, kundi kung paano nito napapabuti ang buhay ng mamamayan sa pamamagitan ng paglaban sa kahirapan, pagpapababa ng presyo ng mga bilihin, pagpapaunlad ng ekonomiya, at pagpapanagot sa sinumang mapapatunayang lumabag sa batas, anuman ang kanilang posisyon.
Sa huli, ang kapangyarihan sa isang demokratikong bansa ay hindi dapat nakasalalay sa iilang makapangyarihang personalidad. Ito ay nananatiling nasa kamay ng sambayanang Pilipino, na may karapatang magtanong, maningil ng pananagutan, at pumili ng mga lider na kanilang pinaniniwalaang tunay na maglilingkod sa bayan. Ang pinakamahalagang laban ay hindi ang bangayan ng mga politiko, kundi ang pagtataguyod ng mabuting pamamahala, pananagutan, at kapakanan ng bawat Pilipino.