Tinanggal sa tungkulin at inilagay sa restrictive custody si Police Corporal Del Alimeri matapos mag-viral ang CCTV footage na nagpapakitang sinasaktan nito nang marahas ang kanyang asawa na si Aira Seda dela Cruz, habang mariing iginiit ng NAPOLCOM at PNP na pananagutan siya sa batas at “nabilang na lamang ang mga araw” ng kanyang serbisyo.

Pulis sa Malolos, tinanggal sa pwesto at kinulong matapos mag-viral ang pananakit sa asawa

MALOLOS CITY – Tinanggal sa tungkulin at inilagay sa restrictive custody ang isang pulis matapos mag-viral sa social media ang CCTV footage na nagpapakitang nananakit daw ito ng kanyang asawa.

Kinilala ng mga awtoridad ang suspek bilang si Police Corporal Del Alimeri na nakatalaga sa Malolos City Police Station. Ang biktima naman ay kinilala bilang si Aira Seda dela Cruz, na pinaniniwalaang asawa ng nasabing pulis.

Makikita sa kumakalat na video na nagkaroon ng mainit na pagtatalo ang dalawa na nauwi sa karahasan. Paulit-ulit na sinuntok ni Alimeri si dela Cruz hanggang sa ito ay bumagsak sa lupa at halatang nakakaramdam ng matinding sakit.

READ MORE ARTICLES:

Dahil sa insidente, agad na inalis sa pwesto si Alimeri habang isinasagawa ang imbestigasyon. Kasalukuyan siyang nakadetine sa Holding Unit ng Malolos City Police Station.

Kinumpiska rin ng mga awtoridad ang kanyang service firearm at PNP ID upang maiwasan ang anumang posibleng pananakot o pang-aabuso habang tumatakbo ang proseso.

Mariing kinondena ng Malolos City Police at ng buong Philippine National Police (PNP) ang nasabing pangyayari. Iginiit nila na hindi kinukunsinti ng organisasyon ang anumang uri ng karahasan, lalo na ang karahasan laban sa kababaihan, at sisiguraduhin na pananagutan ang suspek sa ilalim ng batas.

Samantala, mariing sinabi ng National Police Commission (NAPOLCOM) na “nabilang na lamang ang mga araw” ng serbisyo ng nasabing pulis. Inutusan din ng komisyon ang kanilang mga opisyal na hanapin ang biktima at tipunin ang lahat ng ebidensya upang mabilis na maresolba ang kaso. Hinikayat din nila ang biktima na makipag-ugnayan upang mabigyan ng tulong at proteksyon.

Sa ngayon, isinasagawa na ang imbestigasyon kaugnay ng posibleng paglabag sa Anti-Violence Against Women and Their Children (VAWC) Act at iba pang kasong administratibo at kriminal laban kay Alimeri. Patuloy naman na umani ng matinding batikos at reaksyon mula sa publiko ang nasabing insidente.

Ano ang RA 9262 o VAWC Law?

Ang Republic Act No. 9262 ay batas na naglalayong protektahan ang kababaihan at kanilang mga anak laban sa pisikal, emosyonal, sikolohikal, at ekonomikong pang-aabuso. Saklaw nito ang mga kaso ng pananakit ng asawa o dating asawa, live-in partner, o sinumang may romantikong relasyon sa biktima.

Sa ilalim ng batas na ito, maaaring makulong ang sinumang mapatunayang nagkasala at pagmultahin depende sa bigat ng ginawa. Hindi hadlang ang katayuan sa buhay o trabaho—kahit pa miyembro ng kapulisan—upang managot sa batas.

Paano Magsampa ng Kaso ang Isang Babae?

Para sa mga kababaihang biktima ng karahasan, mahalagang malaman ang mga hakbang sa pagsampa ng kaso:

Mag-report sa pinakamalapit na himpilan ng pulisya o sa Women and Children Protection Desk (WCPD).
Humingi ng Protection Order – Maaaring mag-apply ng Barangay Protection Order (BPO), Temporary Protection Order (TPO), o Permanent Protection Order (PPO).
Magpa-medical examination upang maidokumento ang pisikal na pinsala.
Maghain ng reklamo sa piskalya para sa pormal na pagsasampa ng kaso.
Humingi ng tulong sa NAPOLCOM o DILG kung ang sangkot ay miyembro ng kapulisan.

Sa kasong ito, nanawagan ang mga awtoridad sa biktima na makipag-ugnayan upang tuluyang maisulong ang hustisya. Ang ganitong panawagan ay mahalaga, ngunit mas mahalaga ang pagtiyak na ang biktima ay may sapat na proteksyon laban sa posibleng pananakot o panggigipit.

Ang karahasan laban sa kababaihan ay hindi simpleng “away mag-asawa.” Isa itong krimen. Ang pananahimik ay nagiging dahilan upang magpatuloy ang pang-aabuso.

Ang mabilis na aksyon ng mga awtoridad sa kasong ito ay isang hakbang, ngunit ang tunay na sukatan ng hustisya ay kung may mapapanagot at kung mabibigyan ng sapat na proteksyon at suporta ang biktima.

Ang insidenteng ito ay paalala na walang sinuman ang higit sa batas. Ang uniporme ay hindi lisensya para manakit. Ang kapangyarihan ay hindi dapat gamitin sa pang-aabuso.

Sa bawat kababaihang nakararanas ng karahasan: may batas na nagpoprotekta sa inyo. May mga tanggapan at organisasyong handang tumulong. Huwag matakot magsalita. Ang hustisya ay nagsisimula sa lakas ng loob na magsampa ng kaso at manindigan para sa sarili.

Ang laban kontra karahasan ay laban ng buong lipunan.

Mga Posibleng Kasong Kriminal

1. Physical Injuries

Sa ilalim ng Revised Penal Code
Kung mapatunayang nagdulot siya ng pisikal na pinsala, maaari siyang kasuhan ng:

Slight Physical Injuries
Less Serious Physical Injuries
Serious Physical Injuries

Depende ito sa medical findings at tagal ng paggaling ng biktima.

2. Attempted Homicide (kung malubha ang pananakit)

Kung mapapatunayang may intensyon na patayin ang biktima o malubha ang paraan ng pananakit, maaaring umabot sa mas mabigat na kaso tulad ng attempted homicide.

3. Grave Threats o Coercion

Kung may kasamang pananakot o pamimilit, maaaring masampahan ng grave threats o coercion sa ilalim din ng Revised Penal Code.

4. Paglabag sa Gun Regulations

Dahil miyembro ng kapulisan at may service firearm, kung mapatunayan na ginamit o itinakot ang baril sa insidente, maaari rin siyang maharap sa paglabag sa mga regulasyon ng Philippine National Police.

⚖️ Mga Posibleng Kasong Administratibo

Bukod sa kasong kriminal, maaari rin siyang maharap sa:

1. Grave Misconduct

Isang mabigat na paglabag sa Code of Conduct ng PNP.

2. Conduct Unbecoming of a Police Officer

Dahil ang kilos niya ay sumisira sa integridad at imahe ng kapulisan.

3. Oppression

Kung mapatunayang ginamit niya ang kanyang posisyon o kapangyarihan laban sa biktima.

Ang mga kasong administratibo ay maaaring magresulta sa:

Suspension
Forfeiture of benefits
Dismissal from service (tanggal sa trabaho habang-buhay na disqualified sa government service)

🏛 Sino ang Nag-iimbestiga?

National Police Commission – para sa administrative case
Philippine National Police – internal investigation
Piskalya – para sa criminal charges

Ang pagiging pulis ay hindi proteksyon laban sa batas. Sa katunayan, mas mataas ang pamantayan sa kanila dahil sila ang inaasahang magpatupad ng batas.

Kung mapapatunayang nagkasala, maaari siyang mawalan ng trabaho, makulong, at tuluyang mawalan ng karapatang maglingkod sa gobyerno.

Kung nais mo, maaari kitang gawan ng hiwalay na mas detalyadong legal breakdown o commentary-style article tungkol dito.

Ang Kaso ng Karahasan Laban sa Kababaihan at Kanilang mga Anak sa Pilipinas

Ang karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak ay isang malalang isyu na patuloy na umaabot sa iba’t ibang sulok ng mundo. Sa Pilipinas, ang problemang ito ay nagtatanghal ng masalimuot na kasaysayan na kumakatawan sa hindi lamang pang-aabuso, kundi pati na rin sa sistematikong kawalan ng suporta sa mga biktima. Mula sa mga usaping kultural at panlipunan, ang karahasan ay nagiging bahagi ng bawat aspeto ng buhay nang walang sapat na kaalaman at pagkilos mula sa lipunan.

Ang mga kababaihan at kanilang mga anak ay pangunahing biktima ng mga porma ng karahasan, kabilang ang pisikal, emosyonal, at sekswal na pagsasamantala. Sa mga nakaraang taon, ang mga ulat ukol sa karahasan laban sa kababaihan, kasama na ang mga bata, ay patuloy na tumataas, na nagtuturo sa ating lahat na kailangan ng agarang aksyon. Ito ay isang alarma na dapat tugunan ng pamahalaan, mga NGO, at mga komunidad upang maiwasan ang paglala ng sitwasyon.

Layunin ng blog post na ito na talakayin ang kasaysayan, sanhi, at epekto ng karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak sa Pilipinas. Ang pagsusuri sa mga normatibong kasanayan at kaalaman sa mga institusyong nagbibigay suporta ay susi sa pagbuo ng mas ligtas at mas makatarungang lipunan. Mahalaga ang diskursong ito hindi lamang upang maiangat ang kamalayan kundi upang himukin ang lahat na makilahok sa paglikha ng mga solusyong makakatulong sa mga biktima at kanilang pamilya.

Dati at Ngayon: Estadistika ng VAWC sa Pilipinas

Sa mga nakaraang taon, ang estadistika ng mga kaso ng Violence Against Women and Children (VAWC) sa Pilipinas ay nagpapakita ng isang nakababahalang pagtaas. Ayon sa datos mula sa Philippine National Police (PNP), mula taong 2024 hanggang 2026, ang mga naitalang kaso ng VAWC ay umabot sa matataas na numero. Sa taong 2024, mayroong humigit-kumulang na 35,000 kaso na naitalang, na tumataas sa 40,000 sa mga susunod na taon. Sa 2025, umabot ito sa 45,500 na mga kaso, at sa 2026, lumampas pa ito sa 50,000.

Ang pagtaas na ito sa mga naitalang kaso ng VAWC ay maaaring maiugnay sa ilang mga salik. Una, ang mas mataas na antas ng kamalayan at ang pagbibigay-diin sa mga karapatan ng kababaihan at mga bata sa lipunan. Ang mga lokal na ahensya at organisasyon ay mas aktibo sa paghikayat ng mga biktima na mag-ulat ng kanilang mga karanasan, na nagresulta sa isang mas mataas na bilang ng reporting. Pangalawa, nagkaroon din ng pagtaas sa mga programa ng gobyerno na naglalayong sugpuin ang karahasan at bigyan ng proteksyon ang mga biktima, kung kaya’t mas marami ang lumalapit para sa suporta.

Gayunpaman, ang pag-angat sa mga kaso ay hindi lamang nangangahulugang mas maraming insidente ang nagaganap. Isa itong indikasyon na ang mga biktima ay nagiging mas matatag sa pag-amin sa kanilang mga sitwasyon at nagiging mas handa sa paghahanap ng tulong. Mahalagang maunawaan ang mga datos na ito hindi lamang bilang isang indikasyon ng problema, kundi bilang isang pagkakataon upang matukoy ang mga hakbang na dapat isagawa upang matugunan ang isyu ng VAWC sa bansa.

Pagsusuri ng mga Uri ng Karahasan

Ang karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak sa Pilipinas ay may iba’t ibang anyo, na maaaring maiuri sa tatlong pangunahing kategorya: pisikal, sekswal, at sikolohikal na pang-aabuso. Ang bawat uri ng karahasan ay may kanya-kanyang epekto sa mga biktima at maaaring magdulot ng pangmatagalang trauma.

Ang pisikal na pang-aabuso ay tumutukoy sa anumang uri ng pisikal na pananakit o karahasan, tulad ng pag-salpok, pagsuntok, o paggamit ng mga armas. Ang mga biktima ng pisikal na pang-aabuso ay kadalasang naglalabas ng mga senyales ng pisikal na pinsala, ngunit ang epekto nito ay umaabot din sa emosyonal na antas, na nagiging sanhi ng takot at pagkabahala.

Sa kabilang banda, ang sekswal na pang-aabuso ay kinabibilangan ng anumang uri ng karahasan o pang-aabuso na may kinalaman sa sekswal na pagkilos, gaya ng panggagahasa o hindi pagpayag sa pakikipagtalik. Ang mga naapektuhang kababaihan at mga bata ay kadalasang nahahabag at nakakaramdam ng hilakbot, kung kaya’t ang kanilang pagpapahalaga sa sarili at tiwala sa ibang tao ay maaaring lubos na maapektuhan.

Ang sikolohikal na pang-aabuso naman ay tumutukoy sa mga aksyon na nagdudulot ng emosyonal na pinsala, tulad ng pananakot, pagmamaliit, at kontrol sa mga desisyon ng isang tao. Ito ay madalas na hindi nakikita sa labas, ngunit ang mga epekto nito ay malalim at masakit, kadalasang nagiging sanhi ng depresyon at pagkabalisa.

Ang pag-unawa sa iba’t ibang anyo ng karahasan na nararanasan ng mga kababaihan at kanilang mga anak ay mahalaga upang mapalawak ang kaalaman at takdang hakbang na kinakailangan upang labanan ang ganitong uri ng karahasan at mabigyan ng suporta ang mga biktima.

Ang Kahalagahan ng Emergency Services Hotline

Ang mga emergency services hotline ay may mahalagang papel sa pagtulong sa mga biktima ng karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak (VAWC). Sa Pilipinas, ang mga hotline na ito ay nagbibigay ng agarang tulong at suporta sa mga indibidwal na nakakaranas ng matinding panganib. Ang mga tawag mula sa mga biktima ay tumutulong na nagbigay ng lakas ng loob at nagbibigay ng pagkakataon upang makahanap ng ligtas na paraan upang makalayo sa kanilang sitwasyon.

Sa pagitan ng taon 2025 at 2026, ang mga datos ng tawag sa mga emergency services hotline ay umabot sa makabuluhang bilang, mahigpit na nagpapakita ng pangangailangan para sa mas malawak na saklaw at mabilis na aksyon. Ayon sa mga ulat, tumaas ang bilang ng mga tawag na nagmula sa mga biktima na nanghihingi ng tulong, na nagbigay ng kaalaman na may mga tao at institusyon na handang tumulong. Gayunpaman, ang mga hotline ay hindi palaging kayang umalalay sa lahat ng kaso dahil sa iba’t ibang limitasyon. Kabilang dito ang kakulangan sa mga tauhang trained upang tumanggap ng tawag, mga restriksyon sa mga geographic na lokasyon, at ang kakayahang magsagawa ng agarang aksyon matapos makuha ang impormasyon mula sa mga biktima.

Kritikal ang mabilis na tugon ng mga emergency services sa mga akikilos na biktima sa layunin ng paglikha ng mas ligtas na kapaligiran. Gayunman, ang mga hotline ay kailangan ring pagyamanin at palawakin sa mga susunod na taon upang matugunan ang lumalaking taneza sa VAWC sa bansa. Ang patuloy na pamumuhunan at pagsasanay para sa mga personnel sa hotline ay magiging susi sa pagpapabuti ng serbisyong ito.

Ayon sa Demograpikong Pag-aaral: Ang Prevalensya ng Karahasan

Sa mga nakaraang taon, ang mga pag-aaral ukol sa karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak sa Pilipinas ay nagsisilbing mahalagang batayan upang maunawaan ang kalagayan ng mga biktima at ang lawak ng problemang ito. Base sa pinakabagong 2022 National Demographic and Health Survey (NDHS), ipinakita ang ilang mahahalagang estadistika na naglalarawan ng pagtaas ng insidente ng karahasan laban sa kababaihan. Kung ihahambing ang mga resulta ng 2022 NDHS sa mga nakaraang survey, lumitaw ang mga pagbabago na dapat aksyunan.

Ang 2022 na datos ay nagpakita na halos 1 sa bawat 4 na babae sa bansa ay nakaranas ng pisikal o sekswal na karahasan samantalang ang nakaraang mga taon ay nagpapakita ng mas mababang porsyento. Ipinapahiwatig ito na hindi lamang tumataas ang bilang ng mga biktima kundi mayroon ding mga salik na patuloy na nagtutulak sa ganitong uri ng karahasan. Kabilang sa mga salik na ito ang kahirapan, kakulangan sa edukasyon, at mga umiiral na sexist na pananaw sa lipunan.

Ang mga demograpikong pag-aaral ay nagpapakita rin ng mga pagkakaiba batay sa lokasyon, edad, at estado ng ekonomiya. Halimbawa, sa mga urban na lugar, mas mataas ang insidente ng karahasan kumpara sa mga rural na lugar. Ang mga kababaihan na may mababang antas ng edukasyon ay mas madalas na nagiging biktima kumpara sa mga nakapag-aral at may matatag na pinansyal na katayuan. Sa kabuuan, ang mga datos mula sa NDHS ay nagbibigay-diin sa pangangailangan ng mas malawak na pag-unawa at ang pagpapalakas ng mga hakbang upang mapigilan ang karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak.

Bakit Nananatiling Itinatago ang mga Kasong ito?

Sa Pilipinas, napakalaking isyu ang karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak, subalit marami sa mga biktima ang nananatiling tahimik hinggil sa kanilang karanasan. Ayon sa mga datos, humigit-kumulang 42% ng mga biktima ng karahasan ang hindi nakapag-uulat sa mga awtoridad. Ang dahilan sa likod ng pagtahimik na ito ay maaaring maiugnay sa iba’t ibang salik na humahadlang sa kanila upang humingi ng tulong.

Isang pangunahing dahilan ay ang stigma na kaakibat ng karahasan. Sa maraming komunidad, ang mga biktima ay nahaharap sa negatibong pagtingin mula sa kanilang kapwa. Ang takot na madiskrimina o mapahiya ang nagiging sagabal sa kanilang desisyon na magsalita. Maraming kababaihan ang nag-iisip na ang pagsisiwalat ng kanilang karanasan ay maaaring magdulot ng pag-aalinlangan, hindi lamang sa kanila kundi pati na rin sa kanilang pamilya. Ang stigma na ito ay nagpapalakas sa ideya na sila ay nag-iisa at walang sinuman ang makakaunawa sa kanilang pinagdadaanan.

Dagdag pa rito, ang lòt mga hadlang, tulad ng takot sa kanyang seguridad at kakulangan ng kaalaman tungkol sa mga serbisyong pang-suporta, ay mayroon ding malaking papel. Maraming biktima ang nag-aalala na ang pag-uulat sa mga awtoridad ay maaari lamang magpalala sa sitwasyon o maging sanhi ng mas higit pang panganib sa kanila at sa kanilang mga anak. Ang kakulangan ng tiwala sa sistemang panghukuman at ang takot na hindi sila paniwalaan ay ilan sa mga salik na nagiging dahilan upang hindi sila makapagpahayag ng kanilang karanasan.

Ang pag-unawa sa mga salik na ito ay mahalaga upang makabuo ng mas epektibong mga programa at suporta para sa mga biktima, na mag-uudyok sa kanila na lumantad at humingi ng tulong.

Mga Hakbang na Ginagawa ng Pamahalaan at Lipunan

Sa mga nakaraang taon, ang pamahalaan ng Pilipinas at mga hindi pang-gobyernong organisasyon (NGO) ay nagsagawa ng iba’t ibang hakbang upang labanan ang karahasan laban sa kababaihan at mga anak (VAWC). Isang pangunahing hakbang na ipinatupad ng gobyerno ay ang pagbuo ng mga batas na naglalayong protektahan ang mga biktima at itaguyod ang kanilang mga karapatan. Halimbawa, ang Republic Act No. 9262, o ang Anti-Violence Against Women and Their Children Act, ay kabilang sa mga pangunahing batas na nagbigay ng batayan para sa pag-usig sa mga kaso ng karahasan laban sa kababaihan.

Bukod sa mga batas, ang mga lokal na pamahalaan ay nagpapatupad din ng mga programa at serbisyo na nakatutok sa mga biktima. Isang halimbawa nito ay ang pagbibigay ng counseling at legal na tulong sa mga kababaihan at kanilang mga anak na nakaranas ng abusong pisikal o emosyonal. Ang mga city social welfare offices ay may mga espesyal na programa na idinisenyo upang maasikaso ang mga pangangailangan ng mga biktima ng VAWC, gaya ng ligtas na tahanan at psychosocial support.

Kabilang din sa mga hakbang na isinasagawa ng lipunan ang mga kampanya sa kamalayan na naglalayong ipaalam sa publiko ang mga epekto at anyo ng karahasan laban sa kababaihan. Ang mga NGO, tulad ng Philippine Commission on Women at Bantay Bata 163, ay nagsasagawa ng mga seminar at workshops upang iangat ang antas ng kaalaman ng publiko tungkol sa fa demand sa mga karapatan ng mga biktima. Ang mga programa sa edukasyon at pagsasanay ay maaaring makatulong sa pagbuo ng isang mas maunlad at naayon na komunidad.

Sa kabuuan, ang mga hakbang na ito ay naglalayong pagtibayin ang proteksyon at suporta para sa mga biktima ng VAWC. Ang pagsasanib ng mga pagsisikap mula sa pamahalaan at mga NGO ay magiging mahalaga sa pagbabago ng pananaw at pagbuo ng isang mas ligtas na kapaligiran para sa mga kababaihan at kanilang mga anak.

Pagsusulong ng Kaalaman at Empowerment ng mga Kababaihan

Sa Pilipinas, ang edukasyon at empowerment ng mga kababaihan ay napakahalaga sa pagsugpo sa isyu ng karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak (VAWC). Ang pagbibigay ng tamang impormasyon at kaalaman ay nagiging nakatutulong sa mga kababaihan upang maunawaan ang kanilang mga karapatan at ang mga hakbang na maaaring gawin upang maprotektahan ang kanilang sarili mula sa karahasan. Ang pagkakaroon ng access sa impormasyon ay nagbibigay sa kanila ng kakayahan na lumaban sa mga social inequalities na nagiging ugat ng karahasan.

Isa sa mga pangunahing paraan upang maisulong ang kaalaman ay ang pagbuo ng mga community workshops at seminars na nakatuon sa women’s rights and empowerment. Sa ganitong mga aktibidad, ang mga kababaihan ay nabibigyan ng pagkakataon na makilahok, magtanong, at makakuha ng impormasyon mula sa mga eksperto. Ang ganitong interaksyong sosyal ay nag-aambag sa kanilang pagkakaroon ng kumpiyansa at sa kanilang kakayahang humarap sa mga hamon na dulot ng karahasan.

Maraming mga lokal na komunidad ang nagtagumpay sa pamamagitan ng pagbuo ng mga grassroots movement na nakaka-engganyo sa mga kababaihan na maging aktibong kalahok sa kanilang mga komunidad. Halimbawa, may mga grupo na lumilikha ng mga support networks kung saan ang mga kababaihan ay maaaring makabuo ng samahan at makipag-usap ng kanilang mga karanasan. Nakakatulong ito sa kanila na hindi lamang makahanap ng emotional support kundi pati na rin ng practical solutions sa mga problemang kanilang kinahaharap. Ang empowerment na dulot ng mga programang ito ay maaaring makapagpabago sa kanilang pananaw at pagkakataon sa buhay, na isang mahalagang hakbang upang masugpo ang VAWC sa kanilang mga komunidad.

Panawagan para sa Aksyon

Ang kaso ng karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak (VAWC) sa Pilipinas ay isang seryosong isyu na nangangailangan ng agarang at tuloy-tuloy na atensyon mula sa lahat ng sektor ng lipunan. Sa paglipas ng mga taon, lumakas ang pagsisikap ng mga grupo at organisasyon upang labanan ang karahasan, subalit ang mga kaso ay nananatiling mataas. Ito ay naglalarawan ng isang pangangailangan para sa mas malawak na pag-unawa at mobilisasyon ng mga tao laban sa mga ganitong uri ng karahasan.

Napakahalaga ang pagtutulungan ng mga institusyon, pamilya, at komunidad upang matulungan ang mga biktima at masugpo ang mga sanhi ng karahasan. Ang mga programang pang-edukasyon na naglalayong ipaalam ang mga tao tungkol sa karapatan at proteksyon laban sa karahasan ay dapat na maging prayoridad. Kailangan ding palakasin ang mga batas at pulisiya na sumusuporta sa mga biktima at nagpaparusa sa mga salarin. Ang pagbibigay ng sapat na psychological at legal na suporta ay makatutulong sa pagbawi ng mga biktima at kanilang mga anak mula sa trauma.

Sa kabila ng mga pagsisikap, kinakailangan ang mas mataas na antas ng ugnayan at pagkakaisa sa lahat ng uri ng tao upang makamit ang isang lipunang walang puwang para sa karahasan. Ang pagbuo ng mga programa para sa mas malawak na kaalaman at pakikilahok ay mahalaga, kung saan maaaring magkaroon ng role ang mga lokal na lider, guro, at iba pang miyembro ng komunidad. Ang mga organisasyon na nakatuon sa karapatang pantao ay dapat na patuloy na tulungan ang mga biktima at lalong pagyamanin ang kanilang mga adbokasiya. Sa huli, ang pagbabago ay nagsisimula sa ating pananaw at pagkilos, at tanging sa sama-samang pagkilos lamang tayo makakamit ng makabuluhang pagbabago.