SC: AI sa Hukuman ay Pantulong Lamang, Hindi Maaaring Pumalit sa Hukom sa Pagpapasya ng mga Kaso
BALITA

SC: AI sa Hukuman ay Pantulong Lamang, Hindi Maaaring Pumalit sa Hukom sa Pagpapasya ng mga Kaso

July 12, 2026 1:33 PM
APTIKONS ADMIN

Pinagtibay ng Korte Suprema na maaaring gamitin ang artificial intelligence bilang katuwang sa mga gawaing administratibo at pananaliksik sa hudikatura, ngunit nananatiling tao lamang ang may kapangyarihang magpasya sa mga kasong dinidinig ng hukuman.

SC AI /Photo File
SC AI /Photo File

BAGUIO CITY, Philippines — Sa gitna ng mabilis na pag-unlad ng teknolohiya sa buong mundo, muling iginiit ng Korte Suprema ng Pilipinas na ang artificial intelligence (AI) ay dapat manatiling kasangkapan lamang sa loob ng hudikatura at hindi kailanman maging kapalit ng isang hukom sa pagdedesisyon ng mga kasong may kinalaman sa buhay, kalayaan, karapatan, at katarungan ng bawat mamamayan.

Ito ang pangunahing mensahe ni Marvic M.V.F. Leonen, Senior Associate Justice ng Korte Suprema, sa isinagawang briefing na may temang “Digitalization & Artificial Intelligence in the Courts of Justice” noong Hulyo 1, 2026 sa Session Hall ng Korte Suprema sa Baguio City. Dinaluhan ang pagtitipon ng mga hukom ng mababang hukuman, mga clerk of court, legal researchers, at court stenographers mula sa iba’t ibang lalawigan ng Cordillera Administrative Region bilang bahagi ng patuloy na modernisasyon ng hudikatura.

SA IBANG BALITA:

Ayon kay Leonen, walang pagtutol ang Korte Suprema sa paggamit ng makabagong teknolohiya kung ito ay magsisilbing suporta sa mas mabilis, episyente, at mas maayos na paghahatid ng serbisyo sa publiko. Gayunman, malinaw niyang sinabi na ang AI ay hindi dapat magkaroon ng kapangyarihang magpasya o humatol sa anumang usaping legal, sapagkat ang tunay na katarungan ay nangangailangan ng pagsusuri, pagpapahalaga sa mga ebidensiya, pag-unawa sa konteksto ng bawat kaso, at paggamit ng moral at etikal na pagpapasya mga katangiang nananatiling eksklusibo sa tao.

Ipinaliwanag niya na maaaring gamitin ang AI sa iba’t ibang gawaing administratibo tulad ng legal research, pagbuo ng mga draft na dokumento, pagsusuri ng datos, pag-aayos ng iskedyul ng mga pagdinig, at iba pang teknikal na tungkulin na makatutulong upang mabawasan ang oras sa mga proseso ng hukuman. Gayunpaman, binigyang-diin niyang ang mismong paghatol sa mga kaso ay hindi maaaring ipaubaya sa isang makina.

Sa kasalukuyan, tanging ang Scriptix, isang AI-powered voice-to-text transcription application na nagko-convert ng sinasalitang testimonya tungo sa nakasulat na rekord, ang pinahihintulutang gamitin sa mga korte. Ang paggamit ng iba pang AI applications ay mangangailangan muna ng pormal na pag-apruba ng En Banc ng Korte Suprema bago ito maisama sa opisyal na operasyon ng hudikatura.

Ang paninindigang ito ay nakabatay sa Governance Framework on the Use of Human-Centered Augmented Intelligence in the Judiciary, na inaprubahan ng En Banc ng Korte Suprema noong Pebrero 18, 2026. Layunin ng nasabing balangkas na magtakda ng malinaw na pamantayan sa responsable, ligtas, at makataong paggamit ng artificial intelligence sa loob ng sistemang panghukuman.

Bahagi rin ito ng mas malawak na layunin ng Strategic Plan for Judicial Innovations 2022–2027, isang programa ng Korte Suprema na naglalayong gawing mas moderno, episyente, transparent, at accessible ang mga hukuman sa pamamagitan ng paggamit ng digital technology. Sa ilalim ng planong ito, unti-unting isinusulong ang pagbabawas ng paggamit ng papel, pagpapabilis ng pagproseso ng mga dokumento, at pagpapalawak ng digital services upang mapagaan ang trabaho ng mga kawani ng hukuman at mapabilis ang pagresolba ng mga kaso.

Ayon kay Leonen, matagal nang kinakaharap ng hudikatura ang mga suliraning dulot ng tradisyonal na paper-based system. Kabilang dito ang mabagal na paggalaw ng mga dokumento, limitadong access sa mahahalagang rekord, mataas na gastos sa administrasyon, at pagkaantala sa pag-usad ng mga kaso. Sa pamamagitan ng digitalization, inaasahang mababawasan ang mga hadlang na ito at mapapahusay ang kalidad ng serbisyo sa publiko.

Gayunman, hindi rin aniya dapat ipagsawalang-bahala ang mga panganib na kaakibat ng digital transformation. Isa sa mga pangunahing hamon ang hindi pantay na internet connectivity sa iba’t ibang bahagi ng bansa, na maaaring magdulot ng limitadong access sa ilang litigants, abogado, at maging sa mga kawani ng hukuman. Bukod dito, nananatiling banta ang cyberattacks, data breaches, at posibilidad ng manipulasyon ng mga digital records kung hindi sapat ang cybersecurity measures na ipatutupad.

Dahil dito, binigyang-diin ng Korte Suprema na ang teknolohiya ay nararapat gamitin bilang katuwang lamang ng tao at hindi bilang kapalit nito. Ang AI ay maaaring makatulong sa pagpapabilis ng trabaho, ngunit hindi nito kayang tumbasan ang malalim na pagsusuri, pag-unawa sa batas, pagpapahalaga sa dignidad ng tao, at pananagutang moral na kaakibat ng pagiging hukom.

Sa panahon kung kailan mabilis na lumalawak ang impluwensiya ng artificial intelligence sa iba’t ibang sektor ng lipunan, ipinapakita ng Korte Suprema na ang modernisasyon ay hindi nangangahulugang isinasantabi ang papel ng tao. Sa halip, layunin nitong pagsamahin ang kapakinabangan ng teknolohiya at ang hindi matatawarang kakayahan ng tao sa patas, makatarungan, at responsableng paghahatid ng hustisya.

Sa huli, nananatiling malinaw ang mensahe ng pinakamataas na hukuman sa bansa: maaaring maging mahalagang katuwang ang artificial intelligence sa pagpapahusay ng mga serbisyo ng hudikatura, ngunit ang huling pasya sa bawat kaso ay dapat manatili sa kamay ng isang hukom—isang taong may kakayahang timbangin hindi lamang ang batas, kundi pati na rin ang katotohanan, konsensya, at katarungan.