Idineklara ng Korte Suprema na labag sa Konstitusyon ang probisyon sa 2024 General Appropriations Act na nagpapahintulot sa paglilipat ng reserve funds ng PhilHealth sa National Treasury, at muling iginiit na hindi maaaring gamitin ng Kongreso ang taunang budget law upang amyendahan o balewalain ang umiiral na batas.
Supreme Court Philippines – Isang mahalagang tagumpay para sa constitutional governance at rule of law ang inilabas ng Korte Suprema matapos nitong ideklarang labag sa Konstitusyon ang probisyon sa 2024 General Appropriations Act (GAA) na nagbigay kapangyarihan sa paglilipat ng reserve funds ng PhilHealth patungo sa National Treasury.
Sa desisyong inilabas ng Supreme Court En Banc sa kasong Pimentel III, et al. v. House of Representatives, et al. (G.R. Nos. 274778, 275405 & 276233), binigyang-diin ng Mataas na Hukuman na hindi maaaring gamitin ng Kongreso ang taunang pambansang badyet bilang instrumento upang baguhin, pawalang-bisa, o salungatin ang isang umiiral na substantive law.
IBANG BALITA:
- Bangkay ng Lalaking Natagpuang Nakasilid sa Sako sa Palompon, Positibo Nang Nakilala ng Pamilya
- Ikaapat na Magkakasunod na Taon: OVP Muling Nakatanggap ng Pinakamataas na Audit Opinion mula sa COA
- Tatlong PDL Nakatakas sa Northern Samar Provincial Jail, Malawakang Paghahanap Inilunsad ng mga Awtoridad
- Pagdukot na may Dalawang Pagpatay, Isinampa Laban sa Tatlong Suspek sa Kaso ng Mag-amang Bohol sa Leyte
- Akbayan: Hindi Matatakasan ni Marcoleta ang Hustisya Ngayon
- CEBU:Mayor Gungun Gica Nagpatupad ng Total Cellphone Ban sa mga Paaralan sa Dumanjug
- Korte Suprema: Ang Pagtataksil sa Asawa ay Maaaring Maging Krimen sa Ilalim ng Anti-VAWC Law
Ayon sa Korte Suprema, ang pangunahing layunin ng General Appropriations Act ay ang maglaan at magpahintulot ng paggasta ng pondo ng pamahalaan. Hindi ito nilikha upang baguhin ang mga karapatan, obligasyon, at patakarang itinakda na ng ibang batas. Kung nais ng Kongreso na amyendahan o baguhin ang isang umiiral na batas, kinakailangan itong gawin sa pamamagitan ng hiwalay at wastong lehislasyon na dumaraan sa itinakdang proseso ng Konstitusyon.
Sentro ng usapin ang probisyon ng 2024 GAA na nagpapahintulot sa paglilipat ng reserve funds ng Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) sa National Treasury. Napag-alaman ng Korte Suprema na tahasang ipinagbabawal ng Section 11 ng Universal Health Care Act o Republic Act No. 11223 ang anumang paglilipat ng naturang pondo sa pambansang pamahalaan.
Dahil dito, sinabi ng Hukuman na ang probisyon sa 2024 GAA ay direktang sumasalungat sa umiiral na batas. Sa halip na simpleng maglaan ng pondo, epektibo nitong binago ang nilalaman ng Universal Health Care Act nang walang hiwalay na batas na ipinasa para rito. Ito, ayon sa Korte Suprema, ay malinaw na paglabag sa mga limitasyong itinakda ng Konstitusyon sa kapangyarihan ng Kongreso.
Kasabay ng pagbasura sa naturang probisyon ng pambansang badyet, idineklara ring unconstitutional ng Hukuman ang Department of Finance Circular No. 003-2024 na nagsilbing implementing guideline para sa paglilipat ng pondo. Dahil nakabatay lamang ito sa isang probisyong labag sa Konstitusyon, nawalan din ito ng legal na bisa.
Itinuturing ng mga eksperto sa batas na mahalagang precedent ang desisyong ito dahil muling pinagtibay nito ang hangganan sa pagitan ng appropriations legislation at substantive legislation. Nilinaw ng Korte Suprema na bagama’t may kapangyarihan ang Kongreso na maglaan ng pondo para sa iba’t ibang programa ng pamahalaan, hindi nito maaaring gamitin ang budget law upang baguhin ang mga umiiral na batas na naipasa na sa ilalim ng regular na proseso ng lehislasyon.
Mahalaga rin ang naging pasya dahil may direktang epekto ito sa pangangalaga ng pondo ng PhilHealth na nakalaan para sa pagpapatupad ng Universal Health Care program. Sa ilalim ng batas, ang reserve funds ng ahensya ay inilaan upang tiyakin ang patuloy na pagkakaloob ng serbisyong pangkalusugan sa milyun-milyong miyembro nito sa buong bansa.
Sa huli, ipinakita ng desisyon ng Korte Suprema na nananatiling mahalagang tagapagbantay ang Hudikatura laban sa anumang hakbang na maaaring lumabag sa Konstitusyon, habang pinatitibay ang prinsipyo na ang umiiral na batas ay hindi maaaring balewalain o baguhin sa pamamagitan lamang ng taunang batas sa pambansang badyet.